add share buttons

Tarih-Belge

10Kas 2017

Къуэдзокъуэ Лэкъумэн Мыхьэмэт и къуэр Шэрджэсым хыхьэ адыгэ къуажэм — Абыкъухьэб-лэм — 1818 гъэм къыщалъхуащ. Бынунагъуэшхуэм къыхалъхуа щIалэр и адэм къану ирет зыгъэпсэхуакIуэ Кавказым къэкIуа урыс цIыхубзым — Мария Алексеевнэ Хомяковэ. Бгырыс гъащIэм куэдрэ къыщымыхъу апхуэдэ Iуэху пщхьэмыпэм и щхьэусыгъуэри Мыхьэмэт и къуэ пажэр иужэгъужауэ е хуэмыгъэшхэным тешыныхьу арагъэнукъым. Адэм и къуэр къану щитым ар, […]

25Ağu 2017

Rus – Kafkas savaşı sonrasında Çerkeslerin Yakutistana sürülmesi hadisesini beklenmedik anda gelen bir misafirden dinliyoruz. Soçi şehrinde bulunan tarih müzesinin Lazarevski (Psıfıpe~ПсыфIыпэ) de bulunan binasının hafta içi beklenmedik bir misafiri çıka geliyor. Sibirya halklarından olduğu yüz yapısından oldukça belirgin olan bir adam diye bahsediyor Xuşt Amneta. Kıyı boyu çerkesleri ile alakalı tüm odaları heyecanla ve […]

21Ağu 2017

Adıgey yazarları Kiyar Nurihan ‘ Şarkı gibi söylüyorum seni Bleçepsın’ sayfa 27-28 Abide Osiba Çışmay kızı, 113 yaşında, doğum yeri Tendjızışha (Tube Köyü-ТУБЭ), ikamet yeri Fedz köyü (Xodz-ХОДЗЬ). Kendisi soylarının Hatkolardan geldiğini bildirdi. Bu anıları 21.11.1941’de kaleme alan Hasanov R.(F1. P109. D52). Zelençuk yakınlarında Tube’de doğdum. Dört erkek ve iki kız kardeşim vardı. Ruslar geldi […]

04Ağu 2017

Пользование водой, распределение работ по времени дня и по времени года в зависимости от вертикального профиля местности — все возбуждает удивление среди гигиенистов. Их плуги и рала, их выносливые горские семена были замечательно приспособлены к местным условиям. Скотоводство велось в огромных размерах, и из молочных продуктов приготовлялся хороший и прочный сыр. По Пейсонелю они били […]

03May 2017

Gönen – Manyas Çerkesleri Sürgünleri ile ilgili bu makaleyi İzzet Aydemir yazmıştır. Makale Nart Dergisinin Kasım – Aralık 1999 sayısında da yayınlanmıştır. ****   Mondros Mütarekesinin imzalandığı tarihlerde Marmara bölgesi son derecede karışıktır. Çok sayıda etnik gurubun birlikte yaşadığı yöre; kışkırtmalara, isyanlara ve her türlü anarşiye elverişlidir. Bir taraftan İngilizlerin, diğer taraftan da Milli Mücadele […]

17Mar 2017

2017 yılı Ocak ayında Adıgey’de 406 kişi doğdu, 589 kişi ise vefat etti. Şayet bunu 2015 yılının aynı dönemi ile kıyaslayacak oursak doğanların sayısı 35 kişi daha arttı fakat vefat edenlerin sayısı 26 kişi daha arttı. Bunun gösterdiği ise, doğanlardan çok vefat edenlerin sayısı yüzde 45,1 oranında arttı ( bu 2016 yılında yüze 27,7 oranındaydı.). […]

07Mar 2017

Ulusumuzun eski yazıtları yeterince yokduysa da, şansımıza atalarımızın oluşturduğu nart destanları bizlere ulaştı. Bunları yaşlılarımız anlattılar. Bir araya derlenmiş şekilde nartlara ait bu olağanüstü pşınatleleri ünlü bilim insanımız Hedeğetle Asker yayınlattı. Nart eposunu milli ansiklopedimiz saysak da yanılmış olmayız. Bu yapıtta tarihimizde olmuş olaylar, ulusumuzun gelenek görenekleri, yer isimleri ve buralarda cerayan etmiş olaylar yer […]

01Mar 2017

Koşbeye Pşımaf (1936 — 2013) Koşbeye Pşımaf Krasnogvardeyske rayonuna bağlı Ademıye köyünde doğdu. Bilgi ve eğitime can-ı gönülden meyilli olarak öğrenim gördü. Eserleri 1956 yılından itibaren basılmaya başlandı. 1969 yılında Sovyetler Birliği Genç Yazarlar 5. kongresine iştirak etti. Hikaye, uzun öykü ve roman türünde 15 kitabı basıldı. Eserlerinden bazıları rusça olarak da yayınlandı. Bir başka […]

24Şub 2017

  Çerkes Ulusunun yüreği 177 yıldır onunla atıyor, ulusumuz var olduğu sürece her Çerkesin yüreğinde yaşamaya ve anılmaya devam edecek… Tarihe Çerkes Aslanı veya Kafkas Aslanı olarak geçen, Tığujıko Hacı Kızbeç, tanınan en büyük Çerkes savaşcısı ve kahramanlarındandır.  Adigelerin Şerelhıkho ailesine mensup olan bu büyük lider. Çarlık Rus askerlerine bozguna uğratarak, Çerkes Aslanı olarak anılmayı […]

05Ara 2016

ÇERKESYA BAĞIMSIZLIK SAVAŞI ÖNDERLERİ (1763 – 1864 1763 yılında Doğu Çerkesya(Kabardey) Mezdegu’de kale inşa edilmişti. Daha doğrusu Kabardey’in işgalinin başlangıç noktası oldu. 1774’te Rus çarlığıyla Osmanlı imparatorluğu Küçük Kaynarca anlaşmasıyla Kabardey Rusyaya ilhak edildi. Burada her iki ülkeye ait olmayan toprakları  nasıl paylaştıkları  ve orada yaşayan  insanları  kendi çıkarları doğrultusunda nasıl kullandıklarını belirtmek gerekir. 1777 […]

Translate »
Loading...