17.-18. yüzyıl Rus kaynaklarında 'Khundugi'ler. N.Kh. Yemıkova

#7132 Ekleme Tarihi 30/06/2021 11:58:03

15-17. yüzyıl sonlarına ait Rus tarihi kaynaklarında Adıgeler (Çerkesler) hakkında bilgiler çoğunlukla, Büyükelçilik emirlerinin belgelerinde bulunmaktadır. Moskova ile Kırım, Türkiye, Nogaylar arasındaki diplomatik ilişkiler ve olaylar; Özellikle Moskova kronikleri - Nikonovskaya ve kategori kitaplarında karşımıza çıkmaktadır. 

Kaynakların çoğu, 16.-17. yüzyılların ikinci yarısının tarih sorunları, Adıgelerin etnik terminolojisi ve Kabardey-Rus ilişkileri göz önüne alındığında, Adığe araştırmacıları da dahil olmak üzere Ruslar tarafından yayınlanmış ve aktif olarak kullanılan bilimsel dolaşıma girmiştir. Rus belgelerinde belirtilen coğrafi isimler ve etnonimler; Batı Adığeleri hakkında bilgiler daha az ölçüde incelenmiştir.

Attachment


Khundugi (Kunduki, Khuntuns, Khuntugs, Khetuge), Kırım ve Nogay hanlıklarının yanı sıra Don ve Kabardey işleriyle ilişkilerle ilgili bir dizi Rus elçilik belgesinde adı geçen Batı Adığe kabilelerinin isimlerinden biridir.

Rus belgelerinde Hunduglardan kimin kastedildiği ve nerede bulundukları sorulduğunda,araştırmacıların tek bir görüşü yok, onları Hatukai veya Hegaki ile uyumlu olarak ilişkilendiriyorlar. 

17. yüzyıl Rus belgelerinde "Khuntuglar" sürekli olarak "Zhansk Çerkesleri" ile birlikte bahsedilmektedir.  "Avcıların" coğrafi olarak yanlarında, Kırım'dan çok uzak olmayan Taman Yarımadası'ndaki mahallede bulunduğu varsayılabileceği Zhaneevitler. Bu karşılaştırma, Kuban'ın güneyinde, Karadeniz'in kuzeydoğu kıyılarında, "eş" ve "khetuge"nin yan yana durduğu 1719'da Kuzey Kafkasya'nın Rus haritasıyla doğrulanır. Aynı haritada "khetug" un doğusunda "atuki" olarak işaretlenmiştir, yani "Hatukay".

Hiç şüphe yok ki Rus kaynaklarının "Khundug"u, Taman Yarımadası'ndaki Kuban Nehri deltasında yaşayan Adıge khıtıku topluluğuna tekabül ediyor. Adı xı - "deniz" ve tıku - "kut, kutok", yani. “Deniz kutok”, “ada” ve Karadeniz'e akan Kuban Nehri'nin eski kanalı ile sakinleri khıtıku olarak adlandırılan Taman Körfezi arasında bulunan Taman Yarımadası'nın bu bölümünü ifade eder. “adalılar”. Bu isim 19. yüzyıl etnografik literatüründe "khtuk" ve "hetuk" olarak geçmektedir.

17.-18. yüzyıllar "hundugs" ile paralel olarak; Rus kaynaklarındaki "Khundug (khetug)", 15. yüzyıl İtalyan belgelerinin "getikleri" ile ve 16. yüzyıl Türk kaynaklarının "Khantuk (Hıntuk)" ile ilişkilendirilebilir. Türki belgelerde, Adığe khıtıku'dan daha yaygındır - isimlerin kaynaklandığı “cehennem” (ada) ve “adale” (adalı): Rus belgelerinde de adı geçen “Adinsky Çerkesleri”, “Adokhovsky Çerkesleri”.  

Kaynak: natpressru.info

Tarih-Belge
Diğer Haberler
  • facebook sharing buttonFacebook
  • twitter sharing buttonTwitter
  • pinterest sharing buttonPinterest
  • linkedin sharing buttonLinkedin
  • tumblr sharing buttonTumblr
  • vk sharing buttonvk
  • odnoklassniki sharing buttonOdnoklassniki
  • reddit sharing buttonReddit
  • whatsapp sharing buttonWhatsapp
  • googlebookmarks sharing buttonGoogle Bookmarks