21 Mayıs 1864: Unutulmayan Soykırım, Beklenen Tarihsel Adalet

21 Mayıs, takvimlerde sıradan bir gün değil; Çerkes (Adıge) halkının vatanı Çerkesya’yı savunurken maruz kaldığı büyük felaketin, soykırımın ve sürgünün simgesidir.

Çarlık Rusyası, Çerkesya’yı insansızlaştırma ve mutlak işgal politikası doğrultusunda köylerimizi yakıp yıktı, yaşam alanlarımızı yok etti. Yüz yıl süren savaş boyunca yüzlerce köy ortadan kaldırıldı, nüfusun büyük bölümü katledildi ya da açlık, salgın ve zorla yerinden edilme koşullarında hayatını kaybetti. Hayatta kalanların önemli bir kısmı ise zorla Osmanlı topraklarına sürgün edildi.

Amaç açıktı: Çerkesya’yı haritalardan, Çerkes halkını tarihten silmek. Bu savaş, yalnızca bir coğrafyanın değil; bir halkın hafızasının, kültürünün ve geleceğinin hedef alındığı tarihsel bir yıkıma dönüştü.

Çerkes halkı, yaşadığı tarifsiz acılara rağmen, Çarlık rejiminin suçlarını hiçbir zaman topyekûn Rus halkına mal etmemiştir. Rus halkı ile Çarlık mutlakiyet rejimi arasında ayrım yapmayı sürdürmüştür. Ancak bu tarihî suçun hukuki ve siyasi mirasçısı bugün Rusya Federasyonu’dur. Artık gerçeklerin açıkça ifade edilmesi ve geçmişle demokratik bir yüzleşmenin sağlanması gerekmektedir.

Bugün talebimiz düşmanlık değil; halklar arasında adalet temelinde kurulacak gerçek bir barış, karşılıklı güven ve tarihsel hakikatin tanınmasıdır.

Rusya Federasyonu’ndan beklentilerimiz açık, meşru ve tarihsel adaletin gereğidir:

Rus-Çerkes Savaşı’nın sonuçları hukuki ve ahlaki açıdan değerlendirilerek Çerkes Soykırımı resmî düzeyde tanınmalıdır.

Çerkes halkına “sürgün edilmiş halk” statüsü verilerek tarihî adaletsizliğin sonuçlarıyla birlikte telafisi sağlanmalıdır.

Sürgün edilenlerin torunlarının tarihî vatanlarına hiçbir engelle karşılaşmadan dönebilmesi güvence altına alınmalı; bu süreç federal düzeyde ve uluslararası kuruluşların desteğiyle yürütülmelidir.

Devletin en üst temsil organları tarafından bu tarihî sorumluluğun yerine getirilmesi, yalnızca geçmişin yaralarını onarmakla kalmayacak; diasporadaki ve vatandaki Çerkes halkı ile Rusya Federasyonu halkları arasında güven ve karşılıklı anlayışın güçlenmesine de katkı sağlayacaktır.

Geçmişle yüzleşmek, halklar arasında düşmanlık değil; karşılıklı güvenin ve gerçek barışın temelini oluşturur.

Adaletin tesis edildiği bir gelecek, herkes için daha adil ve ortak bir geleceğin kapısını aralayacaktır.