Fırçamla halkımın tarihine dokundum – Marhaba Shalieva-Musaurova

Marhaba Şalieva-Musaurova, çalışmaları ana kültürüyle yakından bağlantılı çağdaş bir Nogay sanatçısı ve öğretmenidir. Eserleri, anayurdu olan bozkırı, Nogay halkının yaşamını ve tarihini canlandırır. Arap kaligrafisi, onun manevi dünyasının bir yansıması olarak özel bir yere sahiptir. Marhaba sadece resim yapmakla kalmıyor, aynı zamanda topluluklar için sahne kostümleri de üretiyor, kişisel sergiler de dahil olmak üzere aktif olarak sergilere katılıyor ve 1986'dan beri Srazhdin Batyrov Sanat Okulu ve Kadriya Ortaokulu'nda ders veriyor.
 
Marhaba bu yıl "Pelin Bozkırı" sergisiyle Karaçay-Çerkesya'ya geldi. Sanatçı, RIA "Karaçay-Çerkesya" ile yaptığı röportajda yolculuğunun nasıl başladığını, bir Nogay sanatçısı olmanın onun için ne anlama geldiğini, ilham kaynaklarını, yaratıcı planlarını ve çok daha fazlasını anlattı.

– Çizime olan sevginizi ilk hissettiğiniz anı hatırlıyor musunuz? Yaratıcı yolculuğunuz nasıl başladı?

– Nogay bölgesindeki Kumli köyünde doğup büyüdüm. Ailem çok yaratıcı insanlardı. Annem kütüphaneci olarak çalıştı, ancak daha sonra kendini tamamen bize, çocuklara adadı. Çok güzel çizerdi ve yanına oturduğumda her zaman bana yardım ederdi; çizimlerimi teşvik eder, düzeltirdi. Babam eski Nogay şarkıları - "destanlar" - söylerdi. Böyle bir ortamda büyüdüm. Çocukluğumdan beri resim yapıyorum ve o zamandan beri bu mesleğe olan sevgim sonsuza dek benimle kaldı.

– Eserleriniz Nogay kültürüne olan sevgiyle dolu. Bir Nogay sanatçısı olmak sizin için ne ifade ediyor? Kültürel miras çalışmalarınızı nasıl etkiliyor?
 
– Benim için Nogay sanatçısı olmak büyük bir sorumluluk. Bu arada, halkının kültürünü temsil eden her sanatçı için de aynı. Bu sadece kültürünüzü geliştirmek değil, aynı zamanda onu paylaşmak, başkalarıyla tanıştırmak anlamına da geliyor. Her bitirdiğim eserde, onu mümkün olan en kısa sürede uzmanlara, resimden anlayan ve takdir edenlere göstermek istiyorum. Nogay halkının kültürü ve tarihi bana her zaman ilham vermiştir. Kahramanlar, zanaatkârlar, savaşçılar, atalar, dekoratif ve uygulamalı sanatlar - tüm bunlar yeni fikirler doğuruyor, temalar öneriyor. Bazen bir işi bitirmeye bile vakit bulamıyorsunuz, çünkü çoktan bir başkasına başlamayı hayal ediyorsunuz - eşsiz kültürümüzün gücü bu.

- Eserleriniz arasında hem manzaralar hem de natürmortlar ve Arap kaligrafisi görebilirsiniz. Sizi bu kadar çeşitli konu ve tekniklere iten şey nedir?
 
- Manzaralar benim bozkırım, benim toprağım. Natürmortlar keçe üzerinde, sıcak, güzel Nogay keçemizde. Arap kaligrafisi zaten inancımın, iç dünyamın bir parçası. Çocukluğumdan beri dualar arasında büyüdüm - büyükannem, annem ve babam her zaman dua okur, namaz kılardı. Yüce Allah'ın sözleri, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) ismi, adeta annemin sütüyle içime işliyordu. Bu yüzden benim için hat sadece harflerden ibaret değil, dualar, ithaflar, üzerimizdekilerle bir bağdır. 

- Çalışmalarınızda hangi malzemeleri ve teknikleri kullanmayı tercih ediyorsunuz?

– Grafikte kağıt, guaj, suluboya kullanıyorum – özellikle ulusal kostüm çizimleri ve kaligrafi için. Resimde ise karışık teknik kullanmayı tercih ediyorum – farklı yaklaşımları birleştiriyorum. Arka planı çoğunlukla sıvı yağ ile, bazen suluboya ile, bazen de a la prima tekniğiyle boyuyorum. Bazen pileleme kullanıyorum. Hepsi ruh halime ve konsepte bağlı.

– Özellikle gurur duyduğunuz favori bir eseriniz var mı?

– Benim için özellikle değerli olan eserler var. Bunlar, her şeyden önce, tarihi kadınların – Nogay ve Türk dünyasının kahramanlarının portreleri. Kırım Hanı Nursultan, Kazan Hanı Suyumbike, at sırtında. Fırçamla halkımın tarihine dokunabildiğim için gurur duyuyorum.

– Şu anda ne üzerinde çalışıyorsunuz? Geleceğe yönelik yaratıcı planlarınız neler?

– Şu anda bir natürmort üzerinde çalışıyorum – eski Nogay yemeklerinin bir görüntüsü, yine keçe üzerinde. Aynı zamanda, Nogay mitolojisinden bir kahraman, bir savaşçı, bir Amazon olan Yan Bikish hakkında gelecekteki bir resim için bir görüntü oluşturuyorum. Bu özel bir şey olacak.

- 30 yılı aşkın süredir sanat okulunda öğretmenlik yapıyorsunuz. Deneyiminizi ve bilginizi genç nesile aktarmak sizin için ne anlama geliyor?
 
- S. Batyrov Çocuk Sanat Okulu'nda ve Kadriya Kapsamlı Okulu'nda ders veriyorum. Bu, çocukları yüksek ideallerle, yalnızca Nogay halkının değil, aynı zamanda Rusya'nın ve dünyanın diğer halklarının kültürleriyle tanıştırmak için eşsiz bir fırsat. Sanat bize güzelliği görmeyi öğretir - doğada, insanda, dünyada. Bu çok değerli.

- 2023'te Sanatçı-Öğretmen yarışmasında ödül aldınız. Bu takdir sizin için ne anlama geliyor?

- Evet, natürmort için cumhuriyet yarışmasında birinci derece diploma aldım. Bu benim için büyük bir zaferdi. Sadece mesleki takdir değil, aynı zamanda ahlaki bir takdir de. Yine de rekabet ciddiydi ve doğru yolda olduğuma ikna olmuştum.

— Çocukların, özellikle de günümüzde, teknoloji çağında, sanat öğrenimine ilgi duymalarını sağlamak için ne yapılması gerektiğini düşünüyorsunuz?
 
— Çocukların görsel olarak dahil edilmesi gerekiyor. Sadece hikayeler yeterli değil. Görseller önemli – sergiler, reprodüksiyonlar. Ve çizim yaptığımızda, bir Whatman kağıdı alıyorum ve çizimin nasıl oluşturulduğunu, nasıl renklendirileceğini adım adım gösteriyorum. Çocuklar gerçekten seviyor, dahil oluyorlar, kendilerini kaptırıyorlar. Önemli olan onlara sürecin güzelliğini göstermek.

— Gelecek vadeden sanatçılara ne tavsiye edersiniz?

— İlk olarak, zanaatınızı gerçekten sevmeniz gerekiyor. Sanata olan sevginiz olmadan hiçbir şey işe yaramaz. İkinci olarak, dışarı çıkın ve çizim yapın, doğada çalışın. Çünkü doğa en iyi öğretmendir. Renk, form, ışık – tüm bunları teşvik eder. Sadece nasıl bakacağınızı bilmeniz gerekiyor.

Kaynak: RİA KÇHR