Kabardin-Balkar Cumhuriyeti Başkanı Kazbek Valeryeviç Kokov’a

"Yetkililerin artık anlaması gerekir ki 21 Mayıs’taki yas yürüyüşünün asıl başlatıcısı ve itici gücü, tarihi hafızayı koruma ve onun unutulmasına izin vermeme iradesini ortaya koyan halktır."

****

Kabardin-Balkar Cumhuriyeti Başkanı Kazbek Valeryeviç Kokov’a

Kopya:

KBR Parlamentosu Başkanı T.B. Yegorova

KBR Hükümeti Başkanı A.T. Musukov

RF Federal Meclisi KBR Milletvekilleri:

A.B. Kanokov, M.M. Ulbaşev, A.J. Bifov,

Z.D. Gekkiyev, V.S. Rodina, A.L. Şhagoşev

Sayın Kazbek Valeryeviç,

21 Mayıs’ta Kafkas Savaşı’nın sona erdiği gün anısına Nalçik’te geleneksel olarak düzenlenen yas yürüyüşüne katılan birkaç kişi 22 Mayıs 2025 tarihinde gözaltına alındı. Şu anda sekiz kişinin gözaltına alındığı biliniyor: Marina Kalmykova, Huseyin Gugov, Zuber Ivazov, Timur Nahuşev, Kazbek Mamikov, Başir Yerokov, İdar Tsipinov, Beslan Gedgafov. Bu liste eksik olabilir.

Gözaltı gerekçesi olarak şu madde gösterildi:

"İzinsiz toplantı, miting, gösteri, yürüyüş veya protestoya katılım sonucu altyapı, ulaşım, iletişim, yaya ve araç trafiği veya kamuya açık yerlerde erişim engelinin oluşması." Gözaltına alınanlara 3 ila 10 gün idari tutuklama verildi.

Bu kıstaslara göre yürüyüşe katılan binlerce kişi de cezalandırılmalıydı. Üstelik gözaltına alınanlar organizatör bile değil. Bu nedenle yetkililerin halkın iradesine, tarihî hafızayı yaşatma çabasına karşı hareket ettiği açıktır.

Yetkililer anlamalıdır ki bu yürüyüşün gerçek öncüsü halktır. Bu halk, tarihî hafızayı korumak ve unutulmasına engel olmak istemektedir. Güvenlik güçlerinin bu eylemleri bastırma girişimi, toplumun görüşlerini bastırma ve tarihsel bilinci yok sayma çabası olarak değerlendirilmelidir. Bu durum, Anayasa’nın güvence altına aldığı toplanma ve ifade özgürlüğü haklarının ihlali anlamına gelir.

COVID-19 pandemisi sırasında sağlık gerekçeleriyle kitlesel etkinliklere kısıtlama getirilmişti. Ancak salgının hafiflemesiyle bu yürüyüşlerin devamı bekleniyordu. Ne var ki yetkililer son yıllarda bu etkinlikleri engelleme yolunu seçti.

Resmi gerekçeler zamanla değişti: bildirimin usule uygun yapılmaması, terör tehdidi, Ukrayna’daki "özel askerî operasyon" nedeniyle uygunsuzluk. Bu yıl da istisna olmadı. 7 Mayıs 2025 tarihli yürüyüş bildirimine verilen yanıtta, güvenlik güçlerinin "yüksek terör tehdidi" gerekçesi yer aldı.

Ayrıca Çerkes dans geceleri ve Nazir Katkhanov’un adının verildiği bir sokağın adının değiştirilmesi kararları da Ukrayna’daki gelişmelere dayandırıldı. Ancak bu yaklaşım temelsizdir. Çünkü benzer kültürel etkinlikler Rusya’nın diğer bölgelerinde düzenli olarak yapılmaktadır.

Ukrayna’daki olayları gerekçe göstererek bu etkinliklerin yasaklanması, kültürel süreçlerin siyasallaştırılması ve etnik mirasın küçümsenmesi anlamına gelmektedir. Aynı türdeki iktidar yanlısı etkinliklerin iptal edilmediği göz önüne alındığında, bu yasaklar çifte standart içermektedir. Güvenlik, kamu otoritelerinin sorumluluğundadır ve barışçıl, düzenli geçen bu yürüyüşler zaten yıllardır sorunsuz yapılmaktadır.

21 Mayıs neredeyse 40 yıldır Kabardey-Balkarya, Adıgey ve Karaçay-Çerkesya’da resmî yas günü olarak tanınmaktadır. Ayrıca Çerkes diasporasının yaşadığı ülkelerde de anma etkinlikleri yapılmaktadır. Bu gün, atalara saygı duruşu ve geçmişin trajedilerini unutmama sembolü haline gelmiştir.

Tüm engellere rağmen yürüyüşe katılanların sayısı her yıl artmaktadır. Daguestan, Osetya ve İnguşetya’dan gelen katılımcılar da bu anmaya dâhil olmaktadır. Bu, bölgesel hafıza bilincinin güçlendiğinin göstergesidir.

Sonuç olarak, 22 Mayıs’taki gözaltılar ve yürüyüş yasakları, vatandaş haklarının ihlali ve kültürel değerlere saygısızlık olarak değerlendirilmektedir.

Sayın Kazbek Valeryeviç, sizden KBR Anayasası’nın garantörü olarak bu duruma acil şekilde müdahale etmenizi talep ediyoruz.

Yasa dışı idari işlemlere derhal son verilmesini ve gözaltındaki kişilerin serbest bırakılmasını, ayrıca:

Abhazya Meydanı’nda ulusal dans etkinliklerinin yeniden başlatılmasını,

Atlı ve yaya yas yürüyüşlerinin tekrar gerçekleştirilmesini,

Bu tür kültürel etkinliklere katılanlara yönelik her türlü baskının engellenmesini

talep ediyoruz.

İmzalayanlar:

Marks Şahmurzov (KBR Siyasi Baskı Kurbanları Derneği Başkanı)

Zaurbek Kojev (Tarih Bilimleri Adayı)

Valeriy Hatajuko (KBR İnsan Hakları Merkezi Başkanı)

Olga Begretova-Efendiyeva (Aktivist)

İsmael Meşev (Toplum Aktivisti)

Muzarib Bjahov (KBR Onurlu Mimarı)

Zaudin Tokov (Ressam)

Muhamed Berkhamov (Toplum Aktivisti)

Alim Pşibiev (Gazeteci, “KBR’de Yapıldı” Kanalı Genel Yayın Yönetmeni)

Azamat Şormanov (Toplum Aktivisti)

Timur Aloe (Tarih Bilimleri Adayı)

Osman Jansitov (Tarih Bilimleri Adayı)

Zaur Jemuhov (Zhylebzhe Derneği Başkanı)

Tarih: 24.05.2025

Kaynak: zapravakbr