Kalmık Yuri’yi (1 Ocak 1934-16 Ocak 1997) Saygıyla Anıyoruz

#12635 Ekleme Tarihi 16/01/2026 02:56:10

Kalmık Hamzet oğlu Yuri (Къалмыкъ Хьэмзэт и къуэ Юри), 1 Ocak 1934 tarihinde Batalpashinsk’de (şimdi Çerkessk) doğdu diye biliyoruz, ama Kalmık Yuri’nin abisi, Yuri’nin Abazakt (Абазакт) köyünde doğduğundan emin. 

Attachment
Yuri henüz 13 yaşındayken annesini kaybetti. Bu nedenle Kalmık Yuri erken yaşta olgunlaştı.

Kalmık Yuri’nin annesi de babası da öğretmendi. Aile çok varlıklı bir aile olmasa da ev de eksik olmayan şey kitaptı. Bundan dolayı Yuri genç yaşta kitap okuma bağımlısı oldu. 

Ama sadece basit bir kitap kurdu değildi. Büyük ve güçlü bir yapısı vardı. Zayıf insanları korumaktan ve onlara arka çıkmaktan korkmazdı. Lider bir yapısı vardı ve bu küçüklüğünden geliyordu.

Attachment

Üniversite çağı geldiğinde Kalmık Yuri Sağlık yüksek okuluna (медучилище) başladı ve buradan "sağlık görevlisi" uzmanlığını alarak mezun oldu. Ama zihniyet ve özlemlerinde bir hümanist olan Yuri daha fazla eğitim almak istedi. Annelerinden kalan kürk mantoyu sattılar ve Yuri Leningrad'a gitti. 

Taşra çocuğu cesurdu, hukuk okumak ve avukat olmak istiyordu. Her şey yolunda gitti. Çerkes gencinin çalışkanlığı ve zekası, hem öğretmenler hem de sınıf arkadaşları tarafından fark edildi.

Kalmık Yuri yüksek bir burs aldı, yani mükemmel bir öğrenciydi. Bazen okuldan atılma tehdidine de maruz kaldı, ama konu devamsızlık ya da tembellik değildi. Onun mizacıyla alakalıydı... 

Attachment

Bir Çerkesin, önünde zayıf bir insan incitildiğinde veya daha kötüsü bir kıza hakaret edildiğinde kenarda sessiz olması doğru mu? Bu bir Çerkes’e uymazdı, yanlış yapan kişiyle savaşmak bir gelenekti. Yuri de bu durumlarda sessiz kalamadı. Bundan dolayı “kavga dosyaları” vardı. Okuldan atılma tehtidinin sebebi de buydu.

Leningrad'da yaşamak küçük Çerkessk'teki gibi değildi, harcamalar daha fazla oluyordu. Bunun dışında Kalmık Yuri, giyimiyle kuşamıyla da iyi görünmek istiyordu. Sonunda bir çıkış yolu buldu: Her yaz memleketine geldi ve tarlada çalıştı. Hem yaşamak için hem kıyafetleri için gerekli olan parayı bu şekilde kazandı.

Yuri ile aynı yıllarda Mikhail Gorbaçov Moskova Üniversitesinde hukuk okuyordu, Anatoly Sobçak ise Leningrad Üniversitesinde. Bu perestroyka ustaları ile Kalmık Yuri’nin hayatı daha da aydınlandı.

Kalmık Yuri, Leningrad Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden onur derecesiyle mezun olduktan sonra memleketine döndü ve Habez bölgesinde hâkim olarak çalıştı. Daha sonra Saratov Hukuk Enstitüsü'nün (şimdi Saratov Devlet Hukuk Akademisi) yüksek lisans öğrencisi oldu. Medeni hukuk alanında uzmanlaştı.

1963'te hukuk bilimleri adayı oldu. Doktoradan sonra çalışmak için Saratov'da kaldı. Enstitüde asistanlıktan bölüm başkanlığına kadar yükseldi. 34 yaşında, meslektaşlarının pek çoğunun mesleğe zar zor hakim olduğu bir dönemde, Kalmık Yuri, bölüm başkanı oldu.

Büyük ölçüde onun çabalarıyla kurulan Saratov medeni hukuk okulu, ülke çapında ün kazandı. Kalmık Yuri meslektaşları ve öğrencileri tarafından saygı duyulan bir kişi oldu.

Doktoraya başladıktan 1 yıl sonra evlendi. Eşi Oktyabrina o zamanlar bir öğrenciydi, yani iki öğrenci bir aile kurdu. Evlendikten bir yıl sonra Kalmık Yuri’nın kızı dünyaya geldi. Daha sonra 3 kızı daha oldu Kalmık Yuri’nin. Çoğu erkek gibi Yuri de elbette bir oğul, bir varis istiyordu. Ancak onun "dağlı" arzuları aile içindeki ilişkileri etkileyemedi. 

Kafkas geleneklerine göre, ev herkese açık tutuldu, arkadaşlar ve tanıdıklar, meslektaşlar, vatandaşlar - tüm misafirlere saygı duyuldu. Yuri ve Oktyabrina'nın birbirlerine karşı duyguları yıllar geçtikçe azalmadı. Yetişkin kızları, ebeveynlerinden ilham aldılar. 

Oktyabrina “Çabucak geçen 36 yıl harika bir insanla yaşadım bundan dolayı kendimi şanşlı sayıyorum” derdi.

Kalmık ailesinin hayatı çok sıradan geçti. Profesör ve bölüm başkanı, çok katlı bir binada yaşıyordu. Ancak Kalmıklar mutluluğun birikmiş malda mülkte olmadığına inanıyorlardı. Kızlarının başarılarından memnundular, mesleki başarılarından gurur duyuyorlardı ve o geç Sovyet yıllarında alışılmış olduğu gibi sosyal hizmetle uğraşıyorlardı. 

En üst düzeyde bir uzman, akıllı ve bilge bir kişi olarak, Kalmık Yuri çevresindeki çoğu insan gibi şüphesiz sistemin eksikliklerini anladı.

Altmışlı yaşlarındaydı, görünüşe göre kariyerinin zirvesindeydi. Sıradan standartlara göre, emekliliğe hazırlanmak için aileye, günlük hayata daha çok zaman ayırması gerekiyordu, ancak 1985'te Gorbaçov Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri seçildi ve hayat yeni anlamlar kazanmaya başladı.

Gorbaçov ülkedeki iktidar yapısını değiştirdi ve yeni bir yönetim organı kurdu: Halk Temsilcileri Kongresi. Kongreye nomenklatura partisinin pek çok temsilcisi halktan güven alamadı ve seçilemedi.

Saratov şehir yetkilileri, şehrin büyük ve tanınmış işletmelerinin yöneticileri Kalmık Yuri’ye karşı ciddi rakipler çıkardılar. Ancak, coşkusu, argümanları ve en önemlisi de kişiliği, bilgisi, ikna etme ve açıklama yeteneği, "şehrin babaları" na en ufak bir şans bırakmadı. Kalmık Yuri Halk Temsilcileri Meclisine seçildi. Profesyonel bir hukukcu artık bir politikacı oldu.

Kalmık Yuri, SSCB Yüksek Sovyeti ve Anayasa Komisyonu'na seçildi. Saygın bir avukat olarak Gorbaçov tarafından önerilen yeni Birlik Antlaşması'nın hazırlanmasına da katıldı.

Kalmık Yuri’nin performansı tüm arkadaşları, çalışanları ve akrabaları tarafından takdir edilirdi. Eşi Oktyabrina şöyle diyordu: "Günlerce uyumadan ve dinlenmeden çalışabilirdi. Onu dinlenmeye ikna etmenin faydası yoktu." 

1991 yılında Yuri, Rusya Federasyonu Başkanı altında Özel Hukuk Araştırma Merkezi'nin rektörü oldu, Medeni Hukuku Geliştirme Merkezi, özel olarak onun inisiyatifiyle oluşturuldu.

Kalmık Yuri’nin profesyonelliği, yeni ülke Rusya Federasyonu liderleri tarafından da takdir edildi. Devletin normal yaşamına ilişkin ayrıntılı ve özel yasalar oluşturma zamanı geldiğinde, Adalet Bakanlığı'na başkanlık etmesi için davet edildi. 

Yuri, Rusya Anayasasını oluşturmak için çok şey yaptı.

İktidar reformundan sonra, Kalmık Yuri, bakanlık görevinden ayrılmadan, Aralık 1993'te Devlet Dumasında milletvekili oldu.

Kalmık Yuri siyasi ve devlet kariyerini kendisi bıraktı. Başka türlü davranamazdı: 1994'te Savunma Bakanlığı'nın önerisiyle ülkenin zirvesi Kafkasya'da gerçek bir savaş başlamıştı. Yuri, artık bir avukat, bir vatandaş ve bir Kafkasyalı olarak bakan ve Güvenlik Konseyi üyesi olarak kalamazdı. Tüm görevlerini bıraktı ve ilk devlet dumasında bağımsız bir milletvekili olarak kaldı.

SSCB'nin çöküşünden önce bile, Kafkasya'da ve ülke genelinde, ulusal kimliğin, kültürün ve dilin geliştirilmesine odaklanan sosyal hareketler örgütlenmeye başlamıştı.

Dünya Çerkes Birliği (DÇB) de kuruldu.

Sadece Rusya'ya değil, tüm dünyaya dağılmış olan Çerkes halkının temsilcilerinin bir anlaşmaya varması, ana eylem yönlerini belirlemesi ve bir lider seçmesi kolay olmadı. Ancak Kalmık Yuri’nin adaylığı ortaya çıkar çıkmaz, kurucu kongre delegeleri anında bir fikir birliğine vardılar ve onu DÇB’nin ilk başkanı olarak seçtiler.

Kalmık Yuri, hükümet hizmetinden ayrılmadan önce 1993 yılına kadar Uluslararası Çerkes Derneği'nin Başkanıydı. 1996'da tekrar saygın bir görev üstlenmesi istendi; ulusal ve etnik sorunları ve ilişkileri çözmenin zor yükünü tekrar omuzladı.

Buna paralel olarak, 1992'den sonra, Kalmık Yuri, Kabardey Halk Kongresi'ne de başkanlık etti.

Bölgesel otoriteler ile Abhazları desteklemek için kurulan gönüllü birimler arasındaki çatışmaya, kan dökülmesine izin vermeyen de onun müdahalesiydi. Akıl ve onur zafer kazandı, Çerkes kanının bilgeliği, siyasi deneyim ve müzakere becerileri herkeste yankı buldu. Kalmık Yuri, artık Çerkeslerin genel olarak tanınan lideriydi.

Kalmık Yuri, 16 Ocak 1997 yılında (63 yaşında) Moskova'da hayatını kaybetti, memleketi Karaçay Çerkes Cumhuriyet’i Abazakt köyünde defin edildi. 2008'de Çerkessk'te Kalmık Yuri anıtı açıldı ve Grozni'de bir caddeye onun adı verildi.

Kalmık Yuri bir bilim adamı, bir devlet adamı, bir politikacı ve bir insandı. Her şeyi kişiliğinde şaşırtıcı bir şekilde birleştirdi. Şaşırtıcı derecede sıcak ve nazik bir insandı. Bu, ebeveynlerinin, doğanın ve Tanrı'nın kendisine verdiği bir armağandı. 

Prof. Dr. Murat Hokonov, onun için "çok cesur bir adamdı"; Adalet Bakan Yardımcısı Vyaçeslav Sysoev ise, onunla konuşmak bal içmek gibidir" diyorlardı. 

Kalmık Yuri’nın unutulmayan sözleri: 

- Milletler, tıpkı insanlar gibi farklıdır, ancak bizi birleştiren bir şey var: biz-hepimiz insanız.

- Halkımı idealize etmeye niyetim yok ama herhangi bir normal insan gibi ben de halkımı seviyorum, değer veriyorum ve geçmişiyle gurur duyuyorum ... Bana öyle geliyor ki, bu duygu olmadan, kişinin hayatta hiçbir özü, sağlam desteği yoktur. Ve diğer halklara da saygısı yoktur ...

- Şimdi asıl mesele milletin canlanmasıdır, bunu bir kez daha vurgulamak istiyorum: kültürün canlanması ve her şeyden önce dil ve Xabze, halkını seven tüm insanların ilgi odağı haline gelmelidir.

- Bugün hepimiz zor bir durumdayız. Birbirimize karşı hoşgörülü davranırsak, eylemlerimizde son derece ahlaki idealler tarafından yönlendirilirsek, tarihin akışını değiştirir, bu durumdan sıyrılır ve normal yaşarız. Ve bu idealler güzellikte aranmalıdır. İyi kökler iyi bir filiz verecektir, bu nedenle köklerin canlanması korkuya neden olmamalı, aksine insanlığa umut, hoşgörü ve karşılıklı anlayış vermeli, bu nedenle amacımız kültürlerin canlanmasıdır.

Kaynak: http://fond-adygi.ru/.../jurij-kalmykov-pravo-spravedlivosti

Tercüme: Çerkesya Gençliği

Çerkesya
Diğer Haberler
  • facebook sharing buttonFacebook
  • twitter sharing buttonTwitter
  • pinterest sharing buttonPinterest
  • linkedin sharing buttonLinkedin
  • tumblr sharing buttonTumblr
  • vk sharing buttonvk
  • odnoklassniki sharing buttonOdnoklassniki
  • reddit sharing buttonReddit
  • whatsapp sharing buttonWhatsapp
  • googlebookmarks sharing buttonGoogle Bookmarks