Bir Halk Ozanı: Ruhi Su

1912’de Van’da doğdu. Daha çocukluğunun kapısını açar açmaz savaşla, göçle ve kimsesizlikle karşılaştı. 

Gerçek anne babasının kim olduğu hiçbir zaman kesinleşmedi. 

Kendilerine “amca” ve “yenge” dediği insanların yanında büyüdü.

Adana’nın işgali sırasında onlarla Toroslar’a sığındı. Belki de türküler ilk kez orada gelip omzuna kondu. Yörüklerin arasında, dağ yollarında, seferberlik ezgilerinde…

Sonra öksüzler yurduna verildi. Yurtta sesinin güzelliği fark edildi. Türküler söyledi, keman çalmayı öğrendi. Ankara’daki Müzik Öğretmen Okulu’na girmek istedi, kazandı, hakkını bir arkadaşına bıraktı. Askeri okula gönderildi.

Keman çalarken yakalandığında okul komutanı kemanını ayağının altında kırdı. Keman kırıldı ama müzik hevesi kırılmadı. Askeri okuldan kaçtı. Geri gönderildi, hapis yattı, uğraştı, didindi. Yine olmadı.

Sonunda Ankara’daki müzik okuluna kabul edildi.

Mehmet Ruhi artık Ruhi Su’ydu...

Cumhurbaşkanlığı Orkestrası’na seçildi. Konservatuvarı bitirdi, Devlet Operası’na girdi. Bach’ı, Schubert’i, Mozart’ı öğrendi, sahnelerde bas-bariton sesiyle operalar söyledi. Ama içinde hâlâ Toroslar vardı...

1940’larda radyodan türküleri duyuldu. Klasik Batı müziğinin tekniğini Anadolu’nun çıplak sesiyle yan yana getirdi. Türküyü değiştirmedi, ona başka bir pencere açtı.

1952’de tutuklandı. Sansaryan Han, Harbiye Cezaevi, beş yıl hapis, ardından sürgün… Orada Sıdıka’sıyla evlendi.

Niğde Ovası’ndan mahkûm olarak geçirilirken gördüğü Hasan Dağı bile onun dünyasında türküye dönüştü. Ne yaşadıysa sesine kattı...

Anadolu’yu dolaştı, türküler topladı. "Dostlar Korosu"’nu kurdu. 

Bir ömür boyunca konservatuvarla köy meydanını, opera sahnesiyle bağlamayı, Bach’la Pir Sultan’ı aynı büyük müzik göğünün altında buluşturmaya çalıştı...

Ve 20 Eylül 1985’te, 73 yaşında aramızdan ayrıldı.

Cenazesine on binler katıldı.

Bir zamanların kimsesiz bir çocuğu, son yolculuğunda koca bir kalabalığın omuzlarındaydı.

Ardında öksüz bir çocuğun kemanından opera sahnesine, oradan Anadolu’nun sesine uzanan koca bir hayat bıraktı...

Hatırlatalım Dedik