“Dünya Ermeni Zirvesi” Toplandı

Yerevan’da 5-8 Kasım tarihleri arasında düzenlenen Dünya Ermenileri Zirvesi’nde yaptığı konuşmada Başbakan Paşinyan dünyaya dağılmış Ermenilerin vatan ve devlet algısı konusu üzerinde durdu. "Kimileri için vatan, dedelerinin doğduğu şehirdir ve sınırları belirlenemez. Öte yandan 29 bin 743 km²’lik toprağıyla gerçek Ermenistan var. Bu toprak Ermenistan Cumhuriyeti olarak adlandırılıyor ve yetki ile sorumluluk bu toprakla sınırlı" dedi.

Zirvede pek çok oturum düzenlendi. Oturumlarda en çok merak edilen iki konu: 1- Ermenistanlılar, “Ermeniler Türkiye’de nasıl?” diye, 2- Türkiyeli Ermeniler ise Ermenistan’ın sosyoekonomik koşullarını öğrenmek istiyor, “Orada çok yoksulluk var mı?” diye soruyorlardı.

İki yönlü kalıp yargılar var: Birincisine göre Türkiye’de Ermeni olarak yaşamak imkânsız, ikincisine göre Ermenistan yoksul bir ülke.

Kişisel tecrübemden biliyorum ki Ermeni olarak yaşamak için Ermenistan’dan sonraki en uygun yer Türkiye’dir. Bu durumun, Batı ülkelerindeki Ermeni diasporalarının çoğu için o kadar kolay anlaşılır olmadığını biliyorum. Genel kanı, o ülkeleri uygarlığın zirvelerini fethetmiş yerler olarak görme eğilimindedir. Bu yaygın bir kanaattir ve doğruluğu gerçekten uzun bir tartışmayı gerektirir.

Ermenistan, 35 yıl öncesine kadar refah içinde bir ülkeydi; vatandaşları işe sahip, geleceğe dair kaygılardan uzak, huzurlu bir hayat sürüyordu. Elbette bu seviye mucizeyle oluşmamıştı ve Sovyet Cumhuriyeti’ni oluşturan tüm halklar gibi Ermeniler de bu refahın bedelini oldukça ağır ödemişti. Sonra düzen çöktü ve yağmacı bir güruh, ülkede o güne dek biriken serveti gasp etti

Bugünkü Ermenistan, bu soygunun açtığı yaraları sararak aydınlık bir geleceğe doğru yola çıkmış durumda. Bu da şüpheciler için zor anlaşılır bir durum, çünkü onlar baştan beri yoksulluğun pençesinde kıvranan bir Ermenistan görüntüsünü daha inandırıcı bulmuşlar. Bizim gördüğümüz ise doğal potansiyelini herkese sunan bir Yerevan gerçeğiydi. Şehir bu potansiyeliyle, Ermeni olsun olmasın herkesin hayranlığını kazanıyor.

Gerçekten de Yerevan sokakları ve özellikle yolculuk ettiğimiz uçağın yolcuları inanılmaz derecede rengârenkti; bunu duyduğumuz dillerin çeşitliliğinden fark ediyorduk.

III. Dünya Ermeni Zirvesi, Ermenistan Cumhuriyeti Diaspora Yüksek Komiserliği tarafından düzenlendi ve toplantıya 50'den fazla ülkeden gelen 800'den fazla kişi katıldı. Bunların bir kısmı diasporadan herhangi bir cemaati ya da sivil toplum kuruluşunu temsil ediyordu. Nitekim geniş salonların yanı sıra, bu sivil toplum kuruluşlarına da belirli bir alan tahsis edilmişti; onlar “Expo” başlığı altında çalışmalarını tanıtıyordu.

2. Günün sabahı Diaspora Yüksek Komiseri Zareh Sinanyan’ın karşılama konuşmasının ardından, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın son derece önemli mesajıyla zirve resmen başladı.

Başbakan, ders niteliğindeki konuşmasında dünyaya dağılmış Ermenilerin vatan ve devlet algısı konusu üzerinde durdu. Vatan fikrinin kendi içinde çeşitlilik barındırdığını anlattı: 

"Kimileri için vatan, dedelerinin doğduğu şehirdir ve sınırları belirlenemez. Öte yandan 29 bin 743 km²’lik toprağıyla gerçek Ermenistan var. Bu toprak Ermenistan Cumhuriyeti olarak adlandırılıyor ve yetki ile sorumluluk bu toprakla sınırlı" dedi. 

Nazar Binatlı ise İstanbul Ermenilerinin Ermenistan’daki gelişmelere gösterdiği ilgiyi anlattı. Ayrıca İstanbul Ermeni toplumunda günden güne daha görünür hale gelen vatana dönüş olgusuna da değindi, öğrencilik, ticaret ve kalıcı ikamet amaçlarıyla gerçekleşen örneklere dikkat çekti.

Konuşmacılarının İngilizce ya da Fransızca konuşmayı tercih etmiş olmaları dikkat çekiciydi. Benzer bir durum, diasporada medya ve haberciliğe ilişkin sorunların tartışıldığı oturumda da yaşandı. Sevana Zadoryan toplantıyı İngilizce yönetti. Kristin Kalustyan Agoudjian ve Sate Khachatryan bildirilerini Ermenice sundu; yönetmen Serge Avedikian ise Fransızca konuşmayı tercih etti.

Luys Medya’nın kurucusu Aram Kuran ise kongre boyunca Türkçe konuştu ve sözleri anında Ermeniceye çevrildi. Aram Kuran Türkiye’de, İstanbul’da özel bir televizyon kanalının kuruluş serüvenini salonla paylaştı.

Üç günlük zirve, 8 Kasım’da kapanış töreniyle sona erdi. Sonunda herkesin dilekleri birbirinin aynıydı: İki yıl sonra aynı neşeyle dördüncü kongre günlerinde yeniden Yeravan’da buluşmak.

III. Dünya Ermeni Zirvesi’nin somut olarak ne sonuç verdiğini soranlara şunu hatırlatmak isteriz: 

Net ve görünür sonuçlar aramak her zaman gerekli değildir; çünkü bu buluşmaların kendisi bile başlı başına bir başarı sayılabilir.

AGOS

Pakrat Estukyan