İran'da kırılgan ateşkes sarsıldı; Rusya İHA saldırıları sonrası benzin kıtlığı yaşıyor

İran'da kırılgan ateşkes sarsıldı; Rusya İHA saldırıları sonrası benzin kıtlığı yaşıyor | Dünya basınında bugün

İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD’ye ait bir Apache helikopterini düşürdüğü suçlamasının ardından ABD ordusu, ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla, İran’ın güney kıyısındaki askeri ve deniz üsleri, radarlar ve füze rampalarını hedef aldı; The New York Times saldırının kırılgan ateşkesin savaşı tamamen durduramadığının son işareti olduğunu yazdı. Financial Times, SpaceX, Anthropic ve OpenAI’ın halka arz planlarının Wall Street’te yeni hisse arzı dalgası yarattığını, yatırımcıların ise teknoloji gruplarının yapay zekâ harcamalarını finanse etmek için hisse satışına yönelmesinin piyasada türbülans yaratabileceği uyarısında bulunduğunu aktardı. Belfast’ta sosyal medyada yayılan bıçaklı saldırı görüntülerinin ardından aşırı sağcı aktivistlerin çağrısıyla başlayan göç karşıtı protestolar şiddete dönüştü; The Guardian’ın aktardığına göre göstericiler bir otobüsü ve araçları ateşe verirken, Sudanlı 30 yaşındaki bir sığınmacı cinayete teşebbüsle suçlandı. Al Arabiya, Ürdün ve Körfez ülkelerinin, ABD’nin Hürmüz Boğazı yakınlarında İran hava savunma sistemleri ve radarlarını hedef almasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun misilleme saldırılarını püskürttüğünü yazdı; tırmanan gerilim savaşı sona erdirecek anlaşma ihtimaline ilişkin şüpheleri artırdı. Rusya Enerji Bakanlığı, Ukrayna’nın petrol rafinerileri ve enerji altyapısına yönelik artan İHA saldırılarının ilhak edilen Kırım’da ve Rusya’nın güneyindeki bazı bölgelerde yaşanan benzin kıtlığının nedeni olduğunu kabul etti. 

10 Haziran 2026'da dünya basınında öne çıkan başlıklar şöyle... 

The New York Times | ABD düşürülen helikopteri gerekçe göstererek İran’ı vurdu

ABD ordusu, Başkan Donald Trump’ın talimatıyla, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD ordusuna ait saldırı helikopterini düşürdüğü suçlamasının ardından salı günü İran’a yeniden saldırı düzenledi. Saldırı, kırılgan ateşkesin savaşı tamamen durduramadığının son işareti oldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, saldırıların “orantısız İran saldırganlığına orantılı yanıt” olduğunu açıkladı. İran devlet televizyonu, ülkenin Basra Körfezi kıyısında Bandar Abbas, Keşm, Bender Lenge ve Sirik hattında patlamalar yaşandığını ve hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini bildirdi. Devlet televizyonu, Sirik ve Keşm’in birkaç kez saldırıya uğradığını duyurdu ancak ayrıntı vermedi. Hassas bilgileri görüşmek için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan iki İranlı yetkili, saldırıların İran’ın güney kıyısındaki beş noktada askeri ve deniz üslerini, radarları ve füze rampalarını hedef aldığını söyledi.

Trump, birkaç saat önce sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD ordusunun kendisine İran güçlerinin pazartesi gecesi Apache helikopterini düşürdüğünü bildirdiğini söylemişti. Trump, helikopterdeki pilot ve nişancıdan oluşan iki mürettebat üyesinin iki saat içinde kurtarıldığını ve durumlarının stabil olduğunu yazmıştı. Trump mesajında, “ABD, gerekirse bu saldırıya yanıt vermelidir” ifadelerini kullandı.  İran, Apache helikopterini düşürdüğünü ne kabul etti ne de reddetti. Ancak Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran’a yakın bölgelerde faaliyet gösteren güçlerin “kendi insan hataları, uçak kazaları ya da çapraz ateşe yakalanma ihtimali nedeniyle sürekli risk altında” olduğunu belirtti. Arakçi, “Riski azaltmak için en iyi çözüm gitmeleri. Diplomasi dilini tercih ediyoruz ama başka dilleri de konuşuyoruz.” dedi.

The Financial Times | Wall Street’te dev halka arz dalgası: Yatırımcılar talebin sınırları konusunda uyarıyor

ABD piyasaları, Wall Street’in büyük teknoloji gruplarının yapay zekâ harcamalarını finanse etmek için hisse satışına yönelmesiyle birlikte, yirmi yılı aşkın süredir devam eden hisse arzındaki düşüş dönemini kapatmaya yaklaşıyor. SpaceX, Anthropic ve OpenAI’ın halka arz planları, piyasaya yeni hisse akını yaratırken yatırımcılar talebin sınırlarını zorlayabileceği uyarısında bulunuyor. Goldman Sachs, yeni hisselerin piyasaya girmesi ya da şirketlerin borsadan çekilmesiyle azalan hisse miktarı üzerinden hesaplanan ABD hisse senedi net arzının 2026’da neredeyse yatay seyredeceğini öngörüyor. Bu, 2003’ten bu yana negatif bölgede seyreden eğilimin sona ermesi anlamına geliyor. Bazı gözlemciler, yatırımcıların portföylerinde yeni hisselere yer açmak için mevcut hisseleri satmak zorunda kalabileceğinden ve bunun piyasada türbülansa yol açabileceğinden endişe ediyor. Nasdaq cuma günü yüzde 4,2 düştükten sonra dün öğleden sonra itibarıyla yüzde 1,5 geriledi. Son üç ayda sırasıyla yüzde 132 ve yüzde 161 değer kazanan Intel ve Dell hisseleri ise sert düşüş yaşadı. SpaceX’in halka arz niyetini geçen ay açıklamasından bu yana, ABD teknoloji devlerinin “Muhteşem Yedilisi”nin piyasa değerinden 1 trilyon dolardan fazla silindi. Bu durum, yatırımcıların fon yaratmak için satış yaptıkları uyarılarını da beraberinde getirdi.  Elon Musk’ın roket şirketi SpaceX, halka arzında 86 milyar dolara kadar kaynak sağlamayı hedefliyor. OpenAI ise borsaya giriş sürecini hızlandırıyor.

The Guardian | Belfast’ta bıçaklı saldırının ardından göç karşıtı protestolar şiddete döndü

Kuzey İrlanda’da göç karşıtı protestolar, pazartesi gecesi sosyal medyada yayılan bıçaklı saldırı görüntülerinin ardından aşırı sağcı aktivistlerin eylem çağrısı yapmasıyla şiddete dönüştü. Göstericiler, Belfast’ın doğusunda Newtownards Road üzerinde bir Glider otobüsünü kaçırıp yaktı; Shankill Road yakınlarında ve Newtownabbey’de araçları ateşe verdi. Bu sırada gökyüzüne dumanlar yükseldi, sirenler çaldı ve bölgede bir polis helikopteri dolaştı. Olaylar, polisin Sudanlı 30 yaşındaki bir sığınmacıyı, pazartesi gecesi Belfast’ın kuzeyinde bir başka kişiyi kritik durumda bırakan saldırıyla bağlantılı olarak cinayete teşebbüs suçlamasıyla gözaltına almasından saatler sonra başladı. Saldırı, ülkede geniş çaplı şok ve kınama yarattı.

Al Arabiya | Körfez ülkeleri ve Ürdün yeni İran saldırılarını önledi

Ürdün ve diğer Körfez ülkeleri, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hürmüz Boğazı çevresindeki Amerikan saldırılarına misilleme olarak komşu ülkelere yönelik saldırılar düzenlediğini açıklamasının ardından çarşamba günü İran kaynaklı ve düşmanca saldırıları püskürttü.Çatışmalar, iki ülkenin nisanda ateşkes üzerinde anlaşmasından bu yana yaşanan en büyük karşılıklı saldırılardan biri olarak kayda geçti. Kuveyt ve Bahreyn’deki saldırıları da kapsayan İran saldırıları, ABD ordusunun X üzerinden yaptığı açıklamada, salı günü ABD’ye ait bir Apache helikopterinin düşürüldüğünü söyleyen Başkan Donald Trump’ın açıklamasına yanıt olarak boğaz yakınlarındaki İran hava savunma sistemlerini, yer kontrol istasyonlarını ve gözetleme radarlarını hedef aldığını duyurmasının ardından gerçekleşti. Şiddetin tırmanması, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarıyla başlayan savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılma ihtimaline ilişkin şüpheleri derinleştirdi. Tahran yönetimi, Körfez’deki komşularına ateş açarak karşılık verdi ve petrol ile doğal gaz sevkiyatı için hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı neredeyse tamamen kapattı.

The Moscow Times | Rusya Enerji Bakanlığı benzin kıtlığının arkasında İHA saldırıları olduğunu kabul etti

Rusya Enerji Bakanlığı, Ukrayna’nın ülkenin petrol rafinerileri ve enerji altyapısına yönelik artan insansız hava aracı saldırılarının, ilhak edilen Kırım’da ve Rusya’nın güneyindeki bazı bölgelerde son dönemde yaşanan benzin kıtlığının nedeni olduğunu kabul etti. Enerji Bakanlığı, pazartesi gece geç saatlerde yayımladığı açıklamada, “Son dönemde yakıt ve enerji sektörü işletmeleri, düşmanın hava saldırılarında artışla karşı karşıya kaldı; bu da bazı güney bölgelerinde yakıt tedarikinde geçici zorluklara yol açtı” ifadelerini kullandı.

Ukrayna, Kremlin’i yükselen petrol fiyatlarından elde ettiği gelirlerden mahrum bırakmak amacıyla bu bahardan itibaren Rus petrol rafinerileri ve tedarik hatlarına yönelik saldırılarını artırmaya başladı. İHA saldırıları, Rusya’nın benzin üretiminin büyük bölümünü karşılayan tesislerde üretimin durmasına ya da azaltılmasına yol açtı.

Kaynak: T24