Kapsamlı Lazca - Gürcüce Sözlük Yayınlandı

Kapsamlı Lazca - Gürcüce Sözlük Yayınlandı

Kapsamlı ilk Lazca- Gürcüce Sözlük Gürcistan’ın başkenti Tiflis’te yayınlandı: “Lazuri Leksik̆oni/ ლაზური ლექსიკონი”. Filolog ve eğitimci Ali Tandilava’nın çalışması “Saari Yayınevi”nden çıktı. Sözlük, 22.590 kelimeyi içeriyor. Ali Tandilava, bu kelimelerle cümleler de veriyor. Sözlük yalnızca Ali Tandilava’nın derlediği kelimelerle değil, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Abhazya Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyetinde yayınlanmış bazı folklorik- etnografik kitaplar ile ders kitaplarından derlenmiş kelimelerle de hazırlanmış. Ali Tandilava bu çalışmasını hazırlamaya öğrencilik yıllarında başlamış. Sözlüğün editörleri: Profesör Merab Çukhua, profesör Natela Kutelia, profesör Lile Tandilava ve profesör Lali Ezugbaia.

Ali Tandilava, Batum oblastına bağlı Laz köyü Sarpi’de 1913’de doğdu. O zamanki Batum oblastı Çarlık Rusyası toprakları içinde yer alıyordu. 1941’de Tiflis Stalin Devlet Üniversitesi Doğu Kafkas Dilleri Fakültesinden mezun oldu. 1942’den itibaren Sarpi okulunda Gürcü dili ve edebiyatı öğretmeni olarak çalıştı; müdürlük yaptı.1973’te emekli oldu. Ali Tandilava 1985’te vefat etti; köyünde toprağa verildi.

Ali Tandilava’yı bir diğer çalışmasından da tanıyoruz. Ali Tandilava, Muhammed Vanilişi ile beraber “Lazeti” adlı kitabı da hazırladı. Bu kitap 1964’te başkent Tiflis’te Gürcüce olarak yayınlandı. Kitabın Türkçe özeti, Hayri Hayrioğlu’nun tercümesiyle “Lazlar’ın Tarihi” adıyla 1992’de İstanbul’da yayınlandı. https://dspace.nplg.gov.ge/.../1234/489906/1/Lazeti_1964.pdf

(Önerilen çalışmalar: Ali İhsan Aksamaz (/Faik Ateş), “Lazca ve Megrelce Arasındaki İlişki”, Ogni Kültür Dergisi, Sayı 1, İstanbul, 1993/ https://lazkulturdernegi.org.tr/yayinlar/dergiler/ogni/1 ; Ali İhsan Aksamaz, “Peacock’un Karşılaştırmalı Kafkas Dilleri Sözlüğü/ 1887”, Alaşara Dergisi, Sayı 4, Nart Yayıncılık, İstanbul, 1995; Ali İhsan Aksamaz, “Aynı Tarih ve Aynı Kültürün Dili Zanca’nın Günümüzdeki İki Diyalekti: Lazca ve Megrelce”, Kafkasya Yazıları, Sayı 6, Çiviyazıları Yayınevi, İstanbul, 1999; Ali İhsan Aksamaz, “Dünden Bugüne Lazca Gramer ve Sözlük Çalışmaları”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com, 28. II. 2020; Faruk Benli, “Lazca- Türkçe/ Türkçe- Lazca Ansiklopedik Sözlük”, Kebikeç Yayınları, Ankara, 2004; Güngör Şenkal, “Doğu Karadeniz Dilleri Karşılaştırmalı Sözlüğü”, Klaros Yayınları, Ankara, 2021; Hasan Uzunhasanoğlu, İsmail Avcı Bucaklişi, “Lazca- Türkçe Sözlük”, Akyüz Yayıncılık, İstanbul, 1999; İsmail Bucaklişi, Hasan Uzunhasanoğlu, İrfan Aleksiva, “Büyük Lazca Sözlük”, Chiviyazıları Yayınevi, İstanbul, 2007; Hasan Uzunhasanoğlu, “Şirimi/ “Lazca- Türkçe/ Türkçe- Lazca Cep Sözlüğü”, Lazika Yayın Kollektifi, İstanbul, 2013; İsmail Avcı, “Lazca Dil Kartları”, Delta Kültür Yayınevi, Ankara, 2010; İsmail Bucaklişi, “Türkçe- Lazca Cep Sözlüğü”, Lazika Yayın Kollektifi, İstanbul, 2013; İsmail Avcı Bucaklişi, Eylem Bostancı, “Türkçe- Lazca- İngilizce Sözlük”, Lazika Yayın Kollektifi, İstanbul, 2014; Metin Erten, “Lazca- Türkçe/ Türkçe- Lazca Sözlük”, Anahtar Kitaplar Yayınevi, İstanbul, 2000; Murat Murğulişi, “Kardeş Diller Sözlüğü”, Lazika Yayın Kollektifi, İstanbul, 2013; Mustafa Kazım Yücel Özbirinci, İsmail Muzaffer Özbay, Mehmet Ali Kök, Muhsin Erol, Metin Bilgin, “Lazca Kılavuz Sözlük”, Arhavililer Vakfı Yayını, Ankara, 2007; Müslüm Kabadayı, “Doğu Karadeniz Lehçeleri Karşılaştırmalı Sözlüğü (Deneme)”, Gelenek Dünya Yayıncılık, İstanbul, 2001; Tea Kalandia, “2000 Lazuri Sitqva/ 2000 Lazca Kelime”, Artanuci Yayınları, Tiflis, 2007; Tine H. Amse- de Jong, “Laz- English Dictionary”, Lazi Yayınları, İstanbul, 2014)

Kaynak: Ali İhsan Aksamaz, “Kapsamlı Lazca- Gürcüce Sözlük Yayınlandı”, sonhaber.ch/ circassiancenter.com.tr/ gurcuhaber.com, 20. XI. 2021, https://aliihsanaksamaz.blogspot.com/.../kapsaml-lazca...