
Bugün, "Dünya Yoga Günü" ve Yoga yeniden dünyada popüler olmaya başladı. Adığe Cumhuriyeti'nde de her sene etkinlilerle kutlanan bugün, sağlıklı yaşam klavuzu olarak her sene daha çok insanın dikkatini çekiyor.
Sağlıklı yaşam deyince, Çerkeslerin atalarından ve "Çerkes Yogası"ndan bahsetmemek olmaz.
Çerkeslerin geçmişte uzun ve sağlıklı yaşamalarının sırlarını içinde barındıran "Çerkes yogası" pek bilinmiyor ve bazı kaynaklarda "Kafkas Yogası" olarak da geçiyor. Bu nedenle olsa gerek, her sene Çerkesya Gençlik Kampı'nda bir yaşam tarzı olarak tanıtmak ve sevdirmek istediğimiz "Sabah Sporu-Çerkes Yogası" anlaşılamadı ve kültürümüze yabancı yobazların tepkisini çekti. Bir kesim de yalanlardan etkilendi. Halbuki, son yıllarda "Yoga" yeniden popüler oluyordu ve Yoga Günü, Adığe Cumhuriyeti dahil, bütün dünyada kalabalık-kitlesel etkinliklerle kutlanıyordu. Biz bu gelişmeyi öngörmüş ve fiziksel aktiviteden daha fazlası demek olan "Çerkes Yogası"nı ( dünyaya ) tanıtmak istemiştik.
Evet, güncel anlamından farklı olarak, "Çerkes Yogası", sadece fiziksel / aktivite değil; hem bir beslenme tarzı hem de bedensel ve ruhsal sağlık ile ilgili bir sistem, hatta bir öğretidir. "Çerkes Yogası"nın bir diğer adı, "Work Khabze"dir. Rusçasından tercüme edildiğinde "Seçilmişin ( asillerin ) Yolu" anlamına gelir ve Çerkesya'da, hükümet eliti arasında, dar bir çevrede ortaya çıkmıştır.
Eski Çerkes kabilelerinin dini inançları, Hristiyanlık ile "Khabze" arasında uyumlu bir kombinasyondu. "Khabze", "yol, gelenek, öğreti" anlamına gelir. Bu öğreti, sosyal kanunlar, bireysel görgü kuralları ve Work Khabze olmak üzere üç ana unsurdan oluşur. İşte Work Khabze, Batı'da, "Kafkas yogası" olarak adlandırıldı. Eğitim, soylular veya prensler 24 yaşına geldiğinde başlardı. Ancak, bazen bir genç adam özel yetenekler gösterirse, eğitimi daha erken başlayabilirdi.
Work Khabze, ruhsal arınma, fiziksel gelişim, meditasyon ve dua için kurallar ve öneriler içeriyordu. İradeyi güçlendirmek, dayanıklılık, güç ve disiplin için yapılan çoğu öneri, daha sonra Kafkasya'nın uzun ömürlülük fenomeninin temelini oluşturan ahlaki normlara dönüşmüştü.
Kimileri, Work Khabze geleneğinin 26 bin yıldan daha eski olduğuna ve Tufan döneminde Kafkasya'da ortaya çıktığına inanır. ( Tufandan sonra insanların hayatta kalabileceği yalnızca üç bölge olduğuna inanılıyor: And Dağları, Himalayalar ve Kafkasya ).
Kafkas Yoga'da, beslenme büyük önem taşır. Çünkü yiyeceklerin kalitesine göre bir kişinin yaşam süresinin değiştiğine inanılıyordu. Ancak, Klasik yoga öğretisinden farklı olarak, Work Khabze geleneği ve öğretisi, insan sindirim sisteminin farklı türlerden yiyeceklere uygun olarak tasarlandığını düşündüğü için vejetaryen bir diyet üzerine dayanmamaktadır.
Çerkesler, kişi, hayatının belirli bir döneminde bulunduğu coğrafi bölgenin diyetine uyum sağlayabilmeli; herhangi bir koşulda ve herhangi bir insanla yaşamayı, her duruma uyum sağlamayı öğrenmelidir, diyorlardı. Yiyecek dengeli, basit, sağlıklı, taze olmalıdır ve yeme süreci keyifli, rahat koşullarda gerçekleşmelidir.
Aynı zamanda, dünyadaki her şeyle olan ilişkimizin sürekli olarak farkında olmamız gerekmektedir. Çerkes Yoga, vücudun ve irade gücünün gelişimi için, 21 günlük fiziksel egzersiz yapmayı önerir. Genel olarak, bu egzersizler şu amaçları hedefler:
1. Karın kaslarını güçlendirmek,
2. Göğüs, boyun ve bel omurlarının hareketliliğini korumak,
3. Kas spazmlarını önlemek,
4. Omurga kaslarını güçlendirmek,
Bu tür egzersizler, Çerkes binicileri tarafından binicilik becerilerini geliştirmek için başarıyla kullanılmıştır.
Work Khabze perspektifine göre, herhangi bir hastalık, bedende serbest enerji akışının bozulması demektir. Bu bozukluklar duygusal, fiziksel veya zihinsel engellerin ortaya çıkmasıyla meydana gelir. Engeller insanın sinir sisteminin içine yayılır, insan benliğinin (Egosunun) derin sorunlarından kaynaklanmaktadır.
Bildiğimiz gibi, Wilhelm Reich, çalışmalarında Doğu'nun ruhsal geleneklerine yönelmesiyle ünlü oldu. Reich, uzun yıllar yoga çalışmaları yapmış ve kas kramplarının giderilmesine dayanan benzersiz bir psikoterapi tekniği geliştirmişti. Buna göre kas krampları, bireyin zihinsel sorunlarının bir yansımasıydı. Mesela bir kişinin omuzları sürekli gerginse, sorunu aşırı sorumluluk ve suçluluk duygusuyla ilgili olabilirdi ve bir masajla kas kramplarını çözerek onun mental problemlerini de çözebiliriz, diyordu.
Dolayısıyla, Work Khabze'nin ilgili öğretileri, W. Reich'in teorisiyle ve yoga felsefesiyle çok benzerlik göstermektedir.
Çerkes Yogasında nefes tekniklerine de özel bir önem verilmektedir. Work Khabze'nin, defragmentasyon solunumu adı verilen özel ve benzersiz bir tekniği vardı. Adığe Devlet Üniversitesi Öğretim Görevlisi olan Zaur Jane'nin "Kafkas Yoga'nın Sırları" adlı kitabında bu teknik hakkında daha fazla bilgi var. Eser, meditasyon sırasında ve günlük hayatta en etkili nefes alma yöntemlerini elde etmeye yardımcı olan egzersizlerin detaylı açıklamalarını sunmaktadır.
"Sadece hazır olanlar çağrıyı duyar,
diğerleri için henüz zamanı gelmemiştir,
ama bir gün gelecektir"
G. Gurdjieff'in öğretilerinde de görülen "Çerkes Yogası", bir insanın potansiyel yeteneklerini geliştirmek için dünyadaki en eski sistemlerden biridir. Ne yazık ki, yaklaşık 500 yıl önce Kafkasya'da kaybolmaya başladı ve 1763-1864 yılları arasındaki yüz yıllık Rus-Çerkes Savaşı sırasında neredeyse tamamen yok oldu.
Bu sistemin modern dünyada yeniden canlanması ve yayılmasında başrol, son 40 yılını Kanada'da geçiren, Murat Yagan (1915-2013)'a aittir. Dünya genelinde binlerce öğrencisi vardır. Bugün "Kafkas Yoga" geleneği Valevsky tarafından, Murat Yagan'ın deneyimleri ise Zaur Jane tarafından toparlanmaktadır. Kafkas Yoga Derneği Başkanı olan Zaur Jane, 1995 yılından beri Kafkasya'da ruhsal gelişim öğretisi olan Work Khabze'yi (Seçilmişin Yolu) yeniden canlandırmakta ve sistemleştirmektedir.
Work Khabze veya Çerkes yoga pratiği, insan varoluşunun tüm seviyelerinde arınma ve iyileşmeyi içerir:
* fiziksel;
* duygusal;
* zihinsel;
* ruhsal.
1. Fiziksel arınma ve iyileşme: Çerkes yoga pratiğinde, beslenme büyük önem taşır. Yiyeceklerin kalitesine bağlı olarak bir kişinin yaşam süresinin değiştiğine inanılır. Kafkasya'daki uzun ömürlüler bunu size doğrulayabilir. Ancak klasik yoga öğretilerinden farklı olarak, Work Khabze geleneği ve Kafkas yoga pratiği, vejetaryen bir diyet üzerinde ısrar etmez. Yiyecekler dengeli, basit, sağlıklı ve taze olmalıdır ve yeme süreci rahat olmalı, keyif vermelidir.
Çerkes Yoga, vücudumuzu ve irade gücümüzü geliştirmek için günlük olarak 21 fiziksel egzersiz yapmamızı önerir. Bu egzersizlerin amacı aşağıdaki hususlara odaklanmaktadır:
* Karın kaslarını güçlendirmek,
* Göğüs, boyun ve bel omurlarının hareketliliğini korumak,
* Kas spazmlarını önlemek,
* Omurga kaslarını güçlendirmek.
Bu tür egzersizler, Çerkesya'da, Çerkes binicilerin binicilik becerilerini geliştirmek için başarıyla kullanıldı.
Work Khabze, özel ve benzersiz bir nefes alma tekniği olan defragmenter nefes tekniğini kullanır.
2. Duygusal arınma ve iyileşme: Work Khabze perspektifine göre, herhangi bir hastalığın nedeni, serbest enerji akışının bozulmasıdır. Bu bozukluklar duygusal, fiziksel veya zihinsel engellerin ortaya çıkmasıyla meydana gelir.
Tüm hastalıkların kökeni negativizm ve yıkıcı duygusal durumlardır. Bunlar arasında korku, sabırsızlık, sinirlilik, kırgınlık, kendini cezalandırma, intikamcılık, kıskançlık, ikiyüzlülük, şehvet, açgözlülük, yalan, kibir, ilgisizlik, tembellik, kötü söz, şüphe, nefret, fanatizm, ümitsizlik gibi duygusal durumlar yer alır. Bu duygusal durumlar insan varoluşunun tüm seviyelerine zehir saçarlar. Yani "negativizm", duyguları zehirler ve serbest akışkanlığı engeller, organların ve sistemlerin uyumunu bozarak yaşamsal enerjiyi yok eder. Buna karşı çare, koşulsuz sevgi ve Work-Xabze'nin uygulanmasıdır.
3. Zihinsel arınma ve iyileşme. Zeka, yaratıcılığın güçlü bir aracı veya kendisi de dahil olmak üzere yıkıcı bir silah haline gelebilir. Çerkes yoga, içsel ve dışsal alanlarda meydana gelen her şeyi dikkatlice gözlemlemeyi, doğru sonuçlara varmayı ve bunları kendi pratiğiyle doğrulamayı öğreten bir açık sistemdir.
4. Ruhsal arınma ve iyileşme: Work Khabze, insanın, İçsel Tanrı ( Marje ) ile yeniden doğrudan temas kurma potansiyeline sahip olduğu için dünyadaki en kutsanmış varlık olduğunu öğretir. İnanç bilgiye ve bilgi gerçeğe dönüştüğünde, gerçekte kim olduğumuza dair bir anlayış sağlar. Bunlar uzun ömürlü olmanın sırlarıdır...
Her Çerkes gencinin bugün en önemli görevinin, Çerkes halkının yeniden toparlanıp güçlenmesi mücadelesinin bir parçası olabilmesi için, akıl, fizik ve ruh sağlığını korumak ve güçlendirmek olduğuna inanıyor; atalarımızın yüzyıllarca sağlıklı, uzun ve güçlü yaşamalarının sırrı olan "Çerkes Yoga"sını hayatımızın bir parçası yapmak istiyoruz.
Çerkesya Gençliği



