Cabrail Haupa: Kendi kimliğiyle

Cabrail Haupa: Kendi kimliğiyle

25 Şubat'ta Madina Saralp Sanat Merkezi, Bitok Nelliy'nin Adıge müziğinin klasik isimlerinden birinin portresini çizen "Sessizliğin Sesi: Cabrail Haupa" adlı filmini gösterime sundu.

Sanat merkezinin penceresinden bakıldığında Şubat ayı. Görüntünün içinde, yirmi dördüncü dakikada ise kış mevsimi. Haupa, ilk şarkısının, yani Zuber Thagazitov'un sözlerini yazdığı "Baharım"ın doğuşunu hatırlıyor:

– Pencereye gittim: yumuşak bir kar yağıyordu ve bu müziği duydum... Oturdum, çaldım, sonra tekrar pencereye gittim ve dedim ki: "Ben bir besteci olacağım." Ama eğer yolculuğumun en başında Hasan Karden'le tanışmasaydım, hayatımın şarkısı yazılmamış olabilirdi. O zamanlar Besteciler Birliği Kabardinskaya'daydı... Oraya gittim. Kıştı, kar yağıyordu. Hasan içeri girdi ve ben de onu takip ettim. Kapıyı çaldım ve "Selamün aleyküm Hasan," dedim, o da "Aleyküm Selam Piyti" dedi (ilk karşılaşmamızda bana hemen Piyti diye seslenmişti). "Sana bir şarkı göstermek istiyorum," dedi ve "Çalabilir misin?" diye sordu. Çaldım. "Piyti, sana kim yardım etti?" diye sordu. Ben de gökyüzünü işaret ederek "O," dedim. Ve bana kelimesi kelimesine şöyle dedi: "Şimdi unutma Piyti, sözlerimi. Bu şarkı, "Си гъатхэ" (Baharım), en popüler şarkılardan biri olacak."

Ve öyle de oldu.

Bitokova'nın iki bölümden oluşan filmi, bestecinin yetişme yıllarının ortamını, zamanını ve mekanını, soyağacını ve öğretmenlerini inceliyor. Filmde Haupa, öğrencisi Murat Kabardoko'nun Adıge müziğinin geleceği olarak nitelendiriyor. Ayrıca, çoğu sanatçı olan arkadaşları da var. Besteci, ofisinin duvarında asılı eserleri işaret ederek ve Tsrimov'un "Narther" adlı kitabını karıştırırken kameraya, "Bu, Tsrimov'un ilk dönem eserleri. Paha biçilmez," diyor.

          

          

     

Arkadaşı, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Halk Sanatçısı Zaurbek Bgajnoko'nun stüdyosunda Haupa, "Bütün hayatım boyunca Panikovsky'yi oynamayı hayal ettim!" diye itiraf ediyor. Bunun üzerine Bgajnoko, onu daha önce birden fazla kez oynadığını belirtiyor: "Tıpkı aynı yürüyor – tıpatıp aynı!" Haupa bunu reddetmiyor, sadece Panikovsky rolünün bir trajedi olduğunu ekliyor. Hemen ardından ikinci çok istediği rolü söylüyor: Kral Lear.

2024 yılında F. Khara'nin bir denemesinden uyarlanan "Çağın 100 Yüzü" serisinin bir parçası olarak çekilen film, katı bir kronolojiden kaçınıyor. Vurgu, tonlamalara, jestlere ve bakışlara yapılıyor. Bestecinin "kayıp çocukluğuna duyduğu özlem"i yansıtan, bir köpek yavrusuyla kaygısızca oynadığı sahneler için bile izlemeye değer. Ya da filmde kullanılan, Haupa'nın şiirini ana dili olan Adıge dilinde Yuri Temirkanov ve Denis Matsuev'e okuduğu kişisel arşivinden eşsiz video görüntüleri için.

Maryana Kochesoko

Kaynak: Gazete Nalçik