Hayatta kalan akordeonlar

Hayatta kalan akordeonlar

Ulusal Müze'de Adıge akordeonuna adanmış bir sergi açıldı. Bu sergi, Cumhurbaşkanlığı Kültür Girişimleri Vakfı'nın desteğiyle oluşturulan daha büyük bir proje olan "Adıge Akordeonu: Ses ve Kader"in bir parçasıdır.

Enstrümanın tarihi, Kafkasya'daki gelenekleri, Kabardey-Balkar'da halk müziğinden konservatuvar eğitimine dönüşüm aşamaları ve ilk pşınavo'lardan pop sanatçılarına ve uluslararası yarışma kazananlarına kadar olan gelişimi; tüm bunlar, sergiyi sunan uzmanların odak noktası oldu.

Organizasyon komitesi, usta sanatçılara özel önem verdi: Geçmişten ve günümüzden onlarca akordeon sanatçısının isimleri, şeffaf panellerdeki onur listelerinde hak ettikleri yeri aldı.

Sergi, koleksiyoncu ve araştırmacı Alan Şoparov'un koleksiyonundan çeşitli dönemlere ait eşsiz bir Adıge akordeon koleksiyonuna odaklanıyor. Bazıları yüz yıldan daha eski olup, onları nadir tarihi eserler haline getiriyor.

Alan, edindiği enstrümanları orijinal parçalar kullanarak yeniden yapılandırıyor ve restore ediyor. Açıklamalardan biri, Alan'ın bu nadir koleksiyonculuk türüne olan ilgisinin kökenini şöyle anlatıyor: "Hikaye çocukluğuma, hatta belki daha da öncesine dayanıyor. Kabardey akordeonunu her zaman çok sevdim; beni büyüledi ve akordeon çalanları büyük bir ilgiyle izledim. Büyükannemin üç kız kardeşi de akordeon çalıyordu ve kızlarından bazıları da akordeon çalıyordu. Büyükannem müziği ve akordeonu o kadar çok seviyordu ki, beni okula uğurlarken, onunla dans etmeden gitmeme izin vermezdi. Bana akordeon sevgisini aşılayan büyükannemdi; her şey onunla başladı..."

Ailemizde her zaman bir akordeon olmuştur. 2012'de büyükannem vefat ettiğinde, pazardan geçerken antika tezgahlarına göz attım ve eski yeşil bir akordeon gördüm. Sanki beni çağırıyordu. İlk enstrümanım böyle doğdu ve koleksiyonum böyle başladı. Harika usta Anatoly Grechkin, restorasyon konusunda yardımcı oldu ve olmaya devam ediyor.

"Nasıl çalmayı öğrendim? Çocukluğumdan beri, büyüklerimin bana gösterdiği şekilde, kulaktan duyarak çaldım. Ve ancak daha sonra, yetişkin olduğumda, Svetlana Abukova ve Seferbiy Amşoko'dan akordeon dersleri almaya başladım."

Sergiyi gezmek için en az bir saat ayırın; zengin içeriği zaman gerektirecektir. Sergi, ödünç alınmış bir kökenden uyarlanan pşınė enstrümanının 20. yüzyılın başlarında nasıl ulusal bir sembol haline geldiğini belgeliyor. İlk kendi kendine akordeon öğrenenlerin kendi stillerini nasıl geliştirdiklerini ve okulların ve devlet topluluklarının gelişmesinin temellerini nasıl attıklarını anlatıyor.

Sergide, Adıge akordeonunun gelişimini ve seçkin icracılarını belgeleyen eşsiz dokümanlar ve zengin fotoğraflar yer alıyor. Devasa sergiler, ünlü akordeon sanatçıları Kurats Kaşirgo, Goşakar Birmamit, Zoya Kuday-Barsukova, Muhajir Pşikhaçe ve Muhamed Mambet'in yaratıcı çalışmalarını öne çıkarıyor. Ayrıca, folkloru koruyan ve halka ulaştıran ilk pshinaolar olan halk hikaye anlatıcıları da sergileniyor. Enstrümanları ve kişisel eşyaları, Adıge akordeonuna eşsiz bir dalış imkanı sunuyor.

Serginin bir bölümü geleneksel Adıge müzik aletlerine ayrılmış olup, 19. yüzyılın son çeyreğinde müzik kültürünün geçirdiği dönüşümü anlatmaktadır. O dönemde Vyatka akordeonları ticaret yolları aracılığıyla Kafkasya'ya ulaşmış ve bölge kültürünün ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir.

Sergide Muhamed Mambet'e önemli bir yer ayrılmıştır. Onun önderliğinde, 1973 yılında Nalçik 2 Numaralı Müzik Okulu'nda ulusal akordeon bölümü açılmıştır.

Çok uluslu ülkenin folklorunu ve kültürünü inceleyen Sovyet süreli yayınlarının nadir nüshaları. Örneğin, "Psıgansu'daki Bahar Festivalinde"nin 1936 tarihli kapağı ve diğer arşiv fotoğrafları.

Açılışa yerel pop yıldızları, ulusal akordeon öğretimini akademik bir seviyeye taşıyan öğretmenler, folkloristler ve bu müzik aletinin sevenleri katıldı.

Ünlü akordeon sanatçısı Timur Losan, açılış konuşmasında, tam da bu tür akordeonlarla nasıl başladığını şöyle anlattı: “Onları gördüğümde, çocukken hissettiklerimi hissettim. Büyükannemin hissettiklerini. Zamanlar arası bir bağlantı bu. Belki de enstrümanlar insanların kendilerini anlamalarına yardımcı oluyor. Bugün, birbirimizi tanımamız, birbirimizi anlamamız ve ilerlememiz gereken bir noktadayız. Meslektaşlarımın şu anda tamamen farklı bir seviyede çalıştıklarını biliyorum – yeni enstrümanlar, yeni müzikal zirveler. Bu gelecek. Yuvarlak masa toplantısında geçmişimizi, şu anki durumumuzu tanımladık ve bu enstrümanın parlak bir geleceğe sahip olduğunu açıkça anladık. Bu, Kafkas halklarımızın ruhudur. Genel olarak, akordeon Rusya'nın ruhudur; halkı ilgilendiren her şeydir. Biz, halk, buradayız ve bu enstrüman aracılığıyla kendimizi onurlandırıyoruz.”

"Adige Akordeonu: Ses ve Kader" projesinin direktörü ve "Midov" Kültürel Miras ve Ulusal ve Sanatsal Geleneklerin Tanıtımı Merkezi genel müdürü Inga Midova, açılışta dinleyicilere şöyle seslendi: "Değerli konuklar, bu fikrin nasıl ortaya çıktığını anlatmak istedim. İki yıl önce, Moskova'da başka bir tarihi proje üzerinde çalışırken Alan Shoparov ile tanıştık. Alan'ın topladığı fotoğraflar arasında, çeşitli eşyalar arasında, bu akordeonların bulunduğu rafların bir fotoğrafı vardı. İşte o zaman bunun hakkında konuşmak istediğimi anladım. Çocukken, Nalçik'te yaşarken radyoda akordeon çalardı. Birçoğunuz muhtemelen müziğin neredeyse hiç durmadan çaldığını, insanların Kabardeyce, Rusça konuştuğunu ve sonra tekrar akordeonun çaldığını hatırlıyorsunuzdur. Ama o zamanlar ne olduğunu anlamamıştım. Bu projeyi üstlenmem sayesinde çok müzik dinledim ve bu enstrümanı anlamaya başladım. Moskova'da Alfred Mirek Rus Akordeon Müzesi'nin olduğunu ve Rus Ulusal Müzik Müzesi'nde iki tane olduğunu öğrendim. Adıge akordeonları. Bu inanılmaz derecede ilginç.

Şu anda akordeon raflarının önünde duruyoruz. Fotoğraflarda ve daha sonra Alan'ı ziyaret ettiğimde gördüklerimi aktarmaya çalıştım. Neden beni bu kadar etkiledi? Bu antika akordeonların her birinin ardında birden fazla neslin hayatı yatıyor. Çoğu zaman bu akordeonlar aileden aileye dolaşıyor, antika pazarına düşüyor ve Alan gibi insanlar tarafından satın alınıyor veya başka bir aile tarafından çalınmak üzere ediniliyor. Her akordeonun ardında bir kader yatıyor.

Bu fotoğraf sıraları, çocukluk fotoğraflarımız gibi; bazıları yerde, bazıları otururken, bazıları da bir bankta ayakta dururken çekilmiş. Benzer fotoğraf sıraları, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nda görev yapmış olan iki büyükbabamın arşivlerinde de vardı. Bu akordeonların her biri, o askerler, o azimle savaşan savaşçılar gibi. Artık aramızda olmayan o insanlar gibi. Bu yüzden yarattığım projeye "Adige Akordeonu: Ses ve Kader" adını verdim ve herkese adadım. Akordeon çalan, duyan, dinleyen ve seven, bu geleneği geliştirip genişleterek çalmaya devam eden herkese.

Alena Myakinina

Bu kültürel etkinliğin bir parçası olarak , Adıge armonikasının vefat etmiş ustalarının anısını onurlandırmak ve aile geleneğini sürdürenleri öne çıkarmak amacıyla "Yüzlerde Armonika" adlı interaktif proje başlatılıyor. Organizatörler sizi bu kültürel ve sosyal deneyimin bir parçası olmaya davet ediyor.

Katılım şekli:

Fotoğrafı (orijinal veya kopyası) sergiye gelmeden önce veya ziyaretiniz sırasında müzenin koleksiyonuna getirin. Orijinalini vermek istemiyorsanız, müze personeli onu tarayıp size geri verecek ve sergiye yüksek kaliteli bir kopyasını yerleştirecektir.

 Fotoğrafın taranmış bir kopyasını da "Adige Akordeonu. Ses ve Kader" konu başlığıyla lady.hasheva@mail.ru adresine gönderebilirsiniz. 

Lütfen fotoğrafa aşağıdaki bilgileri ekleyin: kişinin adı ve soyadı; yaşam tarihleri; akrabanızın armonika ile "karşılaşmasının" kısa bir öyküsü (hangi ustadan ders aldığı, profesyonel müzisyen olup olmadığı veya başka bir mesleği olup olmadığı).

Kaynak: Gazete Nalçik