Мыст (Mıst) : Çerkesçe Bir Oyun

Son zamanlarda Nalçik’te yerel gençlerin geliştirdiği “Мыст” (Mıst) (@mist_igra) adında bir masa oyunu hızla popülerlik kazanıyor. Bu oyunun mantığı, Fin masa oyunu “Elias”a benziyor; ancak çok önemli bir farkı var — oyun tamamen Çerkesçe oynanıyor. Bu da “Мыст”ı sadece eğlenceli bir aktivite olmaktan çıkarıp, gençler arasında anadilin yaygınlaşmasına katkı sunan önemli bir kültürel proje hâline getiriyor.

Bu girişimin arkasındaki isim ve oyunun ortaya çıkış hikayesini daha yakından tanımak için yazılı bir röportaj hazırladık.

Çerkesya Gençliği (ÇG): Öncelikle biraz kendinizden bahseder misiniz? “Мыст” oyununun fikrinin arkasında kim var?

Azamat Wunaşhotlov (Azamat): Ben, Azamat Aslanoviç Wunaşhotlov (Унэшхуэлl), dilbilimci ve İngilizce öğretmeniyim. Çalışmalarımda oyun temelli yöntemleri aktif olarak kullanıyorum — bu yöntemler öğrencilerin dil bariyerini aşmasına yardımcı oluyor ve öğrenmeyi daha eğlenceli hale getiriyor. Bir Çerkes olarak, halkım için faydalı bir şey yapmak istedim. Dilin korunmasının ne kadar önemli olduğunu fark ederek, mesleki becerilerimi bu yönde kullandım. “Мыст” — insanlara anadillerini yeniden sevdirmeyi amaçlayan (ve sanırım bunda başarılı olan) bir girişimdir.

ÇG: Kısaca “Мыст” oyununu anlatır mısınız? Nasıl oynanıyor? Böyle bir oyun yapma fikri nasıl ortaya çıktı?

Azamat: “Мыст” oyunu, bir ders sırasında kendiliğinden doğdu. İngilizce dersinde, Rusça kullanmanın yasak olduğu Fin oyunu “Elias”ı oynuyorduk. Öğrenciler kazanmak için kelimeleri Çerkesçeye çevirmeye başladılar. Onları durdurmak yerine izledim — ve tam o anda, Çerkes dili için uyarlanmış bir versiyon yapılması gerektiğini anladım.

Oyunun özü: Katılımcılar (10-12 kişiye kadar) Çerkesçe kelimeleri; jest yapmadan, kök kelimeleri kullanmadan ve başka dillere çevirmeden anlatıyor. Belirlenen süre içinde kelimeyi anlatmaları gerekiyor.

ÇG: “Мыст” kelimesi ne anlama geliyor (bilmeyenler için)? Neden bu ismi seçtiniz?

Azamat: Bu kelime her Çerkesin bildiği bir kelime. Çok anlamlı ve derin: hem her şeyi hem de hiçbir şeyi aynı anda ifade edebilir. Oyunda (ve hayatta) bazen duraksadığımızda ya da doğru kelimeyi bulamadığımızda “мыст”(Mıst) deriz. Böylece mükemmel bir isim oldu.

ÇG: Oyun için kelimeleri nasıl seçtiniz? Bu süreçte zorluklar yaşadınız mı?

Azamat: Oyundaki kelimeler “gündelik olandan daha nadir kelimelere kadar” geniş bir yelpazede seçiliyor. Her yeni baskıda kelimeler güncelleniyor ve kurallar, dili iyi bilenlerden yeni başlayanlara kadar herkese uygun hâle getiriliyor.

ÇG: İnsanlar oyuna ilk başta nasıl tepki verdi? Sizce Nalçik’te bu kadar hızlı popüler olmasının sebebi nedir?

Azamat: Üç yılda oyun, özellikle gençler arasında çok popüler oldu. Bunda sosyal medyanın ve dili korumaya yönelik artan ilginin büyük etkisi var.

ÇG: “Мыст” oyununun geleceği için planlarınız neler? Diğer diyalektlerde ya da dijital bir versiyon yapmayı düşünüyor musunuz?

Azamat: Gelecekte, Çerkes dilinin diğer lehçelerinde ve diasporadaki Çerkesler için de versiyonlarını çıkarmayı planlıyoruz.

ÇG: Anadilini yaşatmak ve geliştirmek isteyen Çerkes gençlerine ne tavsiye edersiniz?

Azamat: Anadil, sadece doğuştan sahip olduğumuz bir şey değil; bizi ve gelecek nesilleri tanımlayan bir değerdir. Çerkesçe konuşmaktan çekinmeyin! Pratik yapmak için birçok modern kaynak var, bunları kullanın, bildiklerinizi paylaşın, dilinizle gurur duyun!

Bize zaman ayırdığınız için teşekkür ederiz.