16 Mayıs 2011’de, DUMA’nın Dışişleri Komitesi ile Görüşen Çerkes Heyetinden Çiçek Chek’in Konuşması

Kaliforniya Çerkes Dernegi/Adıge Khase'nin Rus Duması'na Yazılı Teklifi:

Çoğumuzun da hem fikir olacağı üzere, Çerkesler için kapsamlı bir ulusal program vadesi çoktan gelmiş bir ihtiyaçtır. Bu program yalnızca konuya duyarlı Çerkesleri harekete geçirmek ve bir araya getirmekle kalmayacak, aynı zamanda tüm akıl karışıklığı ve yanlış bilgileri de sınırlandıracaktır.

Rusya Duması Üyeleri’ne Hitaben; 

 Öncelikle bana biz Çerkesler’in karşı karşıya kaldığımız sorunlarla ilgili halkımızın düşünce ve kaygılarını dile getirme olanağı tanıyan Duma’ya şükranlarımı ifade etmek isterim. 

Çerkesler’in içinde bulunduğu kötü durum bugün bu toplantıda bulunanların çoğu tarafından çok iyi biliniyor. Biz Çerkesler yaklaşık 150 yıl önce korkunç bir trajedi yaşadık. Bugün ise ayrı bir kültür ve millet olarak yok olma tehlikesi altındayız. 

Konuşmama başlamadan önce onurum adına özellikle vurgulamam gerekiyor ki, atalarımın mezarları üzerinde yapılması planlanan kutlamalarla ilgili hiçbir pazarlığın parçası olmam söz konusu dahi olamaz. 

Ayrıntılarını pek çok kitap ve akademik kaynaklarda bulabileceğiniz tarihi trajedimizin ve bugün içinde bulunduğumuz durumun ayrıntıları yerine, bana verilen zamanı sorunlarımızın çözüm yollarına odaklanarak kullanacağım. 

Dürüst bir işbirliği ile sorunlarımızın çözümünün hem Çerkesler’in hem de Rusya Federasyonu’nun yararına olduğu kanısındayım. Bugün burada bulunan herkesin de aynı amacı paylaştığını umuyorum. 

Tarih bize geçici önlemlerin ve sembolik jestlerin, bugün pek çoğumuzun tanımladığı adıyla, “Çerkes Sorunu” na geçerli bir çözüm yolu getiremediğini gösterdi. 

Bugün tüm dünyaya dağılmış şekilde, anavatanda ise her geçen gün sürekli artan bir kargaşa ortamında yaşayan Çerkesler kültürlerini ve kimliklerini kaybetme noktasındalar. 

Çerkes sorununu mercek altına alan dürüst ve tarafsız her gözlemcinin varacağı nihai sonuç: Çerkes milletinin içinde bulunduğu bu durumun ancak kapsamlı bir yapılanma programı çerçevesinde çözüme eriştirilebileceğidir. 

Bunu başarmanın en uygun yolu pek çok Çerkesin de hem fikir olacağı gibi Rusya Federasyonu’yla işbirliğidir. 

Ortak çıkarların temini şeffaf, dürüst bir diyalog, karşılıklı hassasiyet ve ihtiyaçları göz önüne alan bir anlayışla sağlanabilir. 

Bu tür bir ortaklığın Çerkeslere getirisinin medeniyetimizin devamı olacağı açıktır. Bu çıkarlar aynı şekilde tüm Kuzey Kafkasya için de zorlayıcıdır. 

Tüm dünyaya dağılmış, milyonlarla ifade edilen bir Diaspora sahip olduğu ortak kültüre sahip çıkmak adına yıldıran bir mücadele veriyor. Her halükarda bu durum ironik olarak anavatanda gelişmeye açık bir ekonominin oluşması için de avantaj sağlıyor. 

İnsan kaynakları tüm ekonomilerde ve özellikle Kuzey Kafkasya’da en değerli sermayeyi oluşturuyor. Milyonlarca Çerkesin, ekonomik çıkar gözetenler olmaktan ziyade asıl pay sahipleri olarak, çok çeşitli uzmanlık becerileriyle, turist ve yatırımcı olarak ekonomiye getirecekleri katkı göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Bu durum bölgenin tamamı ile bir olumlu değişim meydana getirecek bir etkiye sahip olabilir.  

Rusya Federasyonu içinde bulunan Kuzey Kafkasya'da istikrar oluşturmak, bu bölgenin yanı sıra, Rusya Federasyonu geneli içinde son derece önemli olmakla birlikte bu etki sayılara vurulduğunda azmış gibi görünebilir. Çerkesler’in yaşadıkları ülkelere ve onlara yardım edenlere karşı olan bağlılıkları herkes tarafından çok iyi bilinir. Genellikle alışılmış normların üzerinde olan bu vefa, bazı durumlarda tamamen Çerkesler’in aleyhine işledi. 

Her şeye rağmen bu hala Çerkesler’in en belirgin özelliklerinden biridir. Çerkes milletinin kurtuluşu ve rehabilitasyonu için Rusya’nın desteğiyle ortaklaşmak hiç kuşkusuz Rusya Federasyonu’na karşı tüm Çerkesler arasında gerçek ve sağlam bir bağ oluşmasına yardımcı olur. Ayrıca bu durum Rusya’nın tüm dünya milletlerine adil ve ilerici öncülüğünü gösterme şansı da verir. 

Bu hedefleri gerçekleştirmeyi amaç edinen bir programın bu temelde oluşturulacak asıl politikanın kaynağı niteliğindeki ve size sunacağım yazılı metinde ayrıntılarıyla ifade ettiğim şu temel özellikleri barındırması şarttır. 

1) Çerkesler’in anavatana koşulsuz dönüş hakkının tanınması.  

2) Geri dönüşün teminini sağlayacak ve geri dönüşe teşvik edecek mekanizmalarının geliştirilmesi. Biz Çerkesler anavatan ve daha iyi hayat koşulları arasında seçim yapmak durumunda değiliz. Bunların her ikisi de bizim en doğal hakkımızdır.  

3) Çerkes anavatanında anadil, kültür ve tarih gibi konularda rehabilitasyon sağlayacak enstitülerin kurulması.  

4) Kendi kaderini ve ekonomik üretkenliğini tayin etmek için gerekli olan umut ortamını oluşturmak. 

Rus liderliğinde oluşturulacak kooperatif bir ortaklık bağlamında, şu maddenin de eklenmesi şarttır:  

5) Geçmişte yaşananlar neticesinde bugün içinde bulunduğumuz çıkmazın kavranması ve Çerkesler’in Rusya politikasında "özel durum" olarak tanımlanması.  

Sıraladığımız söz konusu bu şartlar Rusya onları desteklese de desteklemese her koşulda mevcuttur. Bunlar bizim varlığımızı sürdürmemiz için gereken en temel şartlardır. Bu nedenle göz ardı edilmesi söz konu olamaz. 

Çerkesler’in yaşadıkları ülkelerde asimilasyonu azımsanmayacak ölçülerde olmasına rağmen bugün hala milli değerlerini yaşatmak isteyen Çerkes sayısı çok fazladır. Uluslararası hukuk standartları yükselmeye devam ediyor. Artık tarihsel bilgilere ulaşmak son derece kolay. Anlık iletişim ağları yaygın. Dolayısıyla bu şartların gerekliliği giderek daha da ortaya çıkarak her geçen yıl bu talebin sesi daha da yüksek bir tonda ümitsizce artacaktır.  

Bu bağlamda, Rusya tarafında bölücülüğe dair oluşabilecek endişeler doğru perspektifte konmalıdır. Çerkesler’in şuandaki temel amacı, hayatta kalma mücadelesini sürdürmeleri için gereken temel şartların sağlanmasıdır. 

Bu nedenle bağımsızlık kendi başına bir son değil, araçtır. Bağımsızlık hali hazırda ki tüm kapılar yüzümüze kapandığı ve makul bir işbirliği ortamı sağlanamadığı zaman seçilir. 

Şuan ki mevcut durumda bölücülüğü ve Rusya Federasyonu iç işlerine karşı olabilecek olası dış müdahaleleri engelleyebilecek tek adım Çerkesya’nın rehabilitasyonun sağlanmasıdır. 

Rusya Federasyonu sınırları içerisinde varlığını sürdüren bir Çerkesya beklentisinin giderek yok olması, Çerkesler arasında bağımsız Çerkesya inancının giderek güçlendirmenin ötesinde bu fikrin kesinlikle hayat bulmasına neden olacaktır. 

Dolayısıyla Çerkeslerin bu beklentilerini Rusya Federasyonu içinde veya dışında veya bir bağımsızlık hareketi yoluyla hayata geçirmeleri tamamen Rusya’nın tutumuna bağlıdır.    

Saygıdeğer Rus Duması üyelerini hem Çerkesler hem de Ruslar için daha iyi bir gelecek kurmak adına ortaklık ve işbirliğine davet ediyorum. Teşekkür ederim. 

Şıkh Çiçek