Californiya Çerkes Derneği’nden Çiçek Chek’in Yazılı Teklifi

Çerkes Milleti ve Kültürü’nün Korunma ve Rehabiltasyon Programı 

Çoğumuzun da hem fikir olacağı üzere, Çerkesler için kapsamlı bir ulusal program vadesi çoktan gelmiş bir ihtiyaçtır. 

Bu program yalnızca konuya duyarlı Çerkesleri harekete geçirmek ve bir araya getirmekle kalmayacak, aynı zamanda tüm akıl karışıklığı ve yanlış bilgileri de sınırlandıracaktır. 

Çerkeslerin ihtiyaç ve talepleri başkaları tarafından değil ancak ve ancak Çerkeslerin kendisi tarafından tanımlanmalıdır. 

Bu programdaki her talep, Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Bildirgesi, İnsan Hakları Ulusal Bildirgesi, hatta ve hatta Rusya Federasyonu Anayasası gibi yazılı tasarılar ve uluslararası anlaşmalar tarafından desteklenmektedir.  

Bahsi geçen bu belgelerde dile getirilen haklar bu programın temelini oluşturmaktadır.

Ayrıca belirtmekte yarar vardır ki, bu programın esas öğelerini oluşturan maddeler bundan önce pek çok uluslararası uygulamalara konu olmuştur.

Çerkeslerin elde etmeye çalıştığı ve hakkı olan bu haklar, şu anda tarihi Çerkesya sınırları içinde yaşamakta olan Çerkes olmayan halkların haklarını hiç bir şekilde ihlal etmemektedir.  

Çerkes halkının hedefi yek ve oldukça açıktır: Hayatta Kalmak. Bu programdaki her madde temelini bu hedeften almaktadır. Bu programda yer verilen maddeler herhangi bir ayrıcalık talebi değil fakat tüm dünyada kabul görmüş en doğal haklardır.  

Bu hak arayışı için mümkün olan tüm barışçıl yollara başvurulacaktır.  

Bu programda yer verilen her madde bir birine yakından bağlıdır. Bu dokümanın politik, ekonomik ve kültürel tüm yönleri iç içe geçmiş bir bütündür ve birbirinden ayrılamaz. 

Bu bütünlük iki önemli gerçeğe dayanmaktadır: 

Bunlardan ilki, Çerkes kültürünün devamının Çerkes Diasporası’nın özellikle aileleri kapsayacak şekilde anavatana geri dönüşe baglı olduğu gerçeğidir. İkinci bir gerçek ise; her anne-babanın çocukları için kendi sahip oldukları mevcut koşullardan daha kolay, güvenli ve daha iyi bir hayat sağlama isteğidir. 

Bugün anavatanın ailelere şu anda sahip olduklarından daha düşük standartta, daha zor ve daha tehlikeli bir yaşam sunuyor olması anavatana geri dönüşün göz ardı edilmesine ve beraberinde de Çerkes kültürünün yok oluşuna sebep olacak niteliktedir. 

Anavatandaki yaşam koşullarının iyileşmesi yalnızca anavatana geri dönüş için değil aynı zamanda tüm bölgenin düzen ve istikrarı  için de önemlidir. 

Kendi kaderini barışçıl ve yasal yollarla belirleyemeyecek kadar güçsüzleştirildiği hissine kapılan toplumlarda umutların tükendiği, küskünlük, yolsuzluk ve korkunun kol gezdiği bir ortamda dine dayalı köktenci eylem ve görüşler hayat bulmaktadır.  

Anavatandaki Çerkesler, sahip oldukları yüce kültürel mirasa ait prensiplere bağlı şekilde kendi kaderlerini tayin hakkına ve müstesnasız hakları olan evrensel haklara kavuşmalıdır. 

Verilmeyen bu haklara tek alternatif yabancı ve yozlaşmış aşırı ideolojilerin devamlı saldırılarıdır ki bu Çerkeslerin karakteriyle asla bağdaşmadığı gibi, böyle bir durum Çerkes kültürüne, Çerkes anavatanına ve Rusya Federasyonu’nun kendisine büyük bir felaket getirir.

Yukarıda bahsedilenler kapsamında Kaliforniya Çerkes Derneği/ Adige Xase Rusya Federasyonu’na aşağıda listelenen maddelerin yürürlüğe sokulması için çağrıda bulunmaktadır: 

* Rusya Federasyonu, Çarlık Rusya’nin 19. yüzyılda Çerkeslere, soykırım ve zorunlu sınırdışı  yoluyla uyguladığı etnik temizliği resmi olarak kabul etmelidir.  

* Rusya Federasyonu resmi olarak Çerkesleri Kuzeybatı  Kafkasya’nın yerli halkı olarak tanımalıdır. Böylelikle Çerkesler, Rusya Federasyonu’nun sağlamakla yükümlü olduğu garantörlük ve desteğiyle, Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Bildirgesi’nden doğan tüm haklara sahiptir.  

* Çerkes Diasporası, dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, anavatana koşulsuz geri dönüş hakkına sahip olmalıdır. Bu madde mevcut olan tüm kotaları, finansal yükümlülükleri, yerleşme koşullarını ve dil bilme gerekliliğini ortadan kaldıracaktır. 

* Geri dönüş yapan Diaspora aynı zamanda cifte vatandaşlık alma ve anavatana hiç bir sınırlamaya maruz kalmaksızın rahatça giriş çıkış hakkına sahip olmalıdır.  Rusya Federasyonu, Çerkeslerin anavatana yeniden yerleşmesini sağlayacak kaynakları tıpkı diğer Rus Diasporaları’na sağladığı düzeyde sağlamalıdır. (Örnek: Old Believers ) 

* Çerkesya otonom ve sınırdaş tek bir cumhuriyet altında birleştirilmelidir. Bu cumhuriyet Kabardey- Balkar, Karaçay-Çerkes, Adigey Cumhuriyeti ve Krasnodar Krai’in tamamını kapsamalıdır.

* Mevcut cumhuriyetler suni sınırlarla, özellikle Çerkesleri  bölmek ve herhangi bir milliyetçi kimliği yok etmek amacıyla bir birinden ayrılmıştır. Ayrıca, bu sınırlar yakın geçmişte bir çok kere değiştirilmiş ve yeniden çizilmiştir. 

Mevcut tüm iddiaların aksine Çerkesler kimliklerini tek bir Adige kimliği altında tanımlamaktadırlar. Yakın geçmişte Moskova’da ki Rus Bilim Akademisine bağlı Etimoloji ve Antropoloji Enstitüsü de yaptığı araştırma ile Çerkeslerin aslında dört değil tek bir millet olduğunu teyit etmektedir. 

Bu bilimsel değerlendirme, tarihi Çerkesya topraklarının mevcut sınırlarla bölünmesinin ne kadar temelsiz gerekçelere dayandırıldığını bir kez daha ortaya koymaktadır.   

* Çerkesya’nin birleştirilmesi sadece tarihi bir yanlışı düzeltmekle kalmayacak, aynı zamanda kültürel mirasın korunması ve ekonomik gelişme için de önemli bir rol oynayacaktır. Bugün tarihi Çerkesya topraklarındaki mevcut durum adalara bölünmüş olarak yaşayan Çerkes nüfusundan ibarettir. 

Bu sınırlar içinde, küçük gruplara bölünmüş olan Çerkesler kültürel, yasal ve politik asimilasyon baskısı ile karşı karşıyadır. Adığe Cumhuriyeti’nin fes edilerek Krasnodar Krai’a bağlanması yönündeki çabalar bunun en yakın geçmişteki örneklerindendir. 

Bu Çerkes adaları bugün ki mevcut koşullar altında iki nesil sonra dillerini kaybetme tehdidiyle karşı karşıyadır. Politik yok oluş ise çok daha yakın bir zamanda Çerkeslern kaderi olacaktır.  

Bu tür bir yapılanmaya tabi tutularak ayrılmış cumhuriyetlerde tek ve etkili bir geri dönüş programının uygulanması ve ekonomik gelişmenin sağlanması kesinlikle imkansız olacaktır.  

Başarılı bir altyapı oluşturmak, yasal ve eğitimsel reformlar, Çerkeslerin öncülüğünde yapılacak yabancı yatırımların teşviki ancak tek ve etkili hukuki ve idari bir sisteminin kurulmasıyla mümkündür. Bu bölgede yaşayan herkesin refahını artıracaktır fakat bunun sağlanmasının tek koşulu birleştirilmiş bir Çerkesya’dır.  

* Bölgede yaşayan Çerkes olmayan azınlıklar, Birleşmiş Milletler Azınlık Hakları bildirgesinde belirtilen tüm haklara sahip olacaktır.   Özellikle Çerkesler ile tarihi kardeşlik bağına ve çözüm bekleyen tarihi acılara sahip Karaçay ve Balkarlar’a, dilleri ve kültürlerini korumak ve geri kazanmak için gerekli gördükleri bütün hak ve kaynaklar kendileri için ön gördükler en iyi şekilde sağlanmalıdır..  

* Tüm yerli ve uluslararası düzeydeki Çerkes organizasyonlarına Rusya’nın müdahalesi derhal son bulmalıdır.  

* Rusya Federasyonu, Çerkes Cumhuriyetlerinde Çerkes dilini korumak ve geri kazandırmak için ilkokul ve üniversite düzeyinde verilmesi gerekli olan dil eğitimine yönelik destek ve mali yardımı sağlamalıdır.   

* Sivil bir toplumun yaratılması ve idame ettirilmesi için koşul olan ifade ve basın özgürlüğü haklarının korunması, bağımsız meclis ve her türlü yasal kurumun kurulması.   

* Çerkes dilinde yayın yapan televizyon programları icin Rusya Federasyonu gerekli destek ve mali yardımı sağlamalıdır. 

* Çerkes Cumhuriyetleri’nde mevcut diyalekt farklarından doğan sorunların ortadan kaldırılması için gerekli olan ortak bir yayın mekanizmasının oluşturulması.   

* Rusya Federasyonu tarihi Çerkesya sınırları içindeki topraklara alt yapı, yüksek öğrenim ve sağlık alanında yatırım yapmalıdır.

* Kendilerine karşı işlenen suçlara karşın, Rusya’nın bu suçların hukuki telafisinden doğan parasal borcundan Çerkeslerin feragat edeceği göz önüne alınarak, Rusya Federasyonu’nun Çerkes anavatanını Çerkeslerin yaşadıkları Diaspora ülkelerinin refah düzeyine yükseltmek için gerek alt yapı, gerek iletişim, gerekse eğitim ve sağlık alanlarında yatırım yapması son derece önemli ve gereklidir.