Çerkesya Araştırmaları Merkezi ÇAM

Çerkesya'nın Liderlerinden Xırsıç Aliy

Xırsıç Ali, inanılmaz derecede cesur bir Çerkes (abadzekh) savaşçısıydı. Çoğunlukla General Zass'ın kızını kaçırmasıyla tanınır. Çarlık Rusya'sının Kafkasya'yı işgali yıllarında, Xırsıç Aliy'nin, iki yoldaşı (Hatokshoko Muhammed Asha ve Lıy Güre) ile birlikte General Zass'ın kızını Prochnookopskaya kalesinden, neredeyse burnunun dibinden kaçırdığı bir bölüm var. Aliy,...

Nil’in Efendileri: Çerkesler

Mısır… Asırlar boyu halkı yabancı iktidarlar tarafından yönetildi. Bir zamanlar Şiî ekolünün merkeziyken, Çerkesler iktidarında İslâm halifesinin himaye edildiği bir coğrafyaya dönüşecekti. “Gazi” ünvanına sahip Türkler, Bizans ile mücadelesini tamamlayıp Batıya doğru genişlerken, İslâm âleminin...

Çerkes Sorunu: İçerik ve Algı Dönüşümü Prof Dr Veronika Tsibenko

Soğuk Savaş ve Çerkes Sorunu'nun Yeniden Canlanması Soğuk Savaş'ın başlamasının bir sonucu olarak 20. yüzyılın 50'li yıllarında Çerkes Sorunu, uluslararası arenada bir kez daha ilgi odağı oldu. 1952'de Türkiye, Çerkes göçmenler ve onların soyundan gelenler arasında anti-Sovyet bir siyasallaşmaya büyük katkıda bulunan NATO'ya katıldı. Türkiye'de Çerkes derneklerinin...

Emiddio Dortelli De Ascoli (1634)

Emiddio Dortelli de Ascoli, Karadeniz ve Tataristan'ın Tanımı (1634): “Tatarlar Çerkesya'ya gitmekten kaçınıyor çünkü oradaki insanlar çok savaşçı. Han oraya ancak asil bir Çerkes, düşmanı olan başka bir güçlü prensten intikam almak için onu yardıma çağırdığında gider. Çerkesler kanlarının asilliğiyle gurur duyuyorlar ve Türkler onlara büyük saygı gösteriyor ve onlara "ASİL,...

Çarlık Birliklerinin Kuban'ın Ötesine Yaptığı Sefer…

Çarlık birliklerinin Kuban'ın ötesine yaptığı sefer sonucunda, yalnızca 1807-1810'da 200 kadar Adige köyü harap edildi. Ancak bütün tehditlere rağmen Çerkesler Rusya vatandaşlığı yemini etmeyi kararlılıkla reddederek bağımsız yaşamak ve “Rusya'ya karşı barışçıl olmak” istediklerini dile getirdiler. 1810-1820'lerde Karadeniz bölgesindeki Rus birliklerin komutanı General...

8500 Çerkes 1872’de Vatanına Dönmek İstedi

Çarlık Rusyasının propagandacılarından biri olan I. Drozdov bile “Böyle ve bu ölçekte bir felaket, insanlığın başına nadiren gelmiştir.” diye yazmıştı. Gerçekten de onbinlerce Çerkes Karadeniz'in dibinde yatıyor. Hayatta kalanlar yabancı ülkelerde büyük zorluklar yaşadılar ve ellerinden geldiğince Orta Doğu ülkelerine ve diğer ülkelere yerleşmek zorunda kaldılar. Bu nedenle Çerkesler,...

Yiğit Bir Çerkes Kadını: ARKUYAT (veya URKUYAT)

Adı Arkuyat veya Urkuyat ( Аркуят-Уркуят ). Khodz ( Ходз ) köyünden. Bir müfrezeye liderlik ediyordu. 1859'da Hodz Savaşı'nda esir düşünce, intihar etti. Bu savaşta benzeri görülmemiş cesareti, o savaşa adanmış bir şarkıda şöyle ifade ediliyor: “Büyük Hodz'da olup bitenler inanılmaz! Yedi gün boyunca kan tam bir nehir gibi aktı. Hodz'da...

Adığe Ulusal Müzesi Koleksiyonundan Bir Kadın Çantası...

Eskiden Çerkes kadının çantasında tütün de bulunabilirdi. Çünkü Kafkasya'da evli kadınlar sigara içiyordu ve bu utanç verici bir şey olarak görülmüyordu. Üstelik bunu, maliyeti çok yüksek olabilecek altın, gümüş ve sedef kakmalı uzun pipolarla zarif bir şekilde yaptılar. Ama tütün ucuz değildi. Dolayısıyla bu alışkanlığa ancak varlıklı Çerkes kadınları sahip olabiliyordu.

Mülteci İmparatorluğu’ndan…

...Vladimir Hamed-Troyansky, “Mülteci İmparatorluğu” adlı kitabında, Kuzey Kafkasyalı sürgünlerin ve onların soyundan gelenlerin ülkelerine geri dönmeleri yasağının Rusya'da 1861'den 1991'e kadar şu veya bu şekilde yürürlükte olduğunu savunuyor. Türkiye de vatandaşlarının Kafkasya'ya dönüşünü de hoş karşılamadı ve ayrılmalarına izin vermedi. Buna rağmen, 19. yüzyılın...

Posta - Negumo'ya, Mira'ya - Kuliev'e

“Nalçik Sokakları” kitabı yayımlandı. Yeniden adlandırmaların kroniği (1920–2023).” KBR Arşiv Servisi tarafından hazırlanan koleksiyonda yaklaşık 200 belge yer alıyor. Bu, revize edilmiş ve genişletilmiş ikinci basımıdır. İlki 1921–2017 yıllarını kapsıyordu. Sadece belgelerin kopyaları değil, aynı zamanda şehrimizin sokaklarında...