Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasa Değişikliği Süreci Hakkında

Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED) olarak, Rusya Federasyonu bileşenlerinden olan federal Çerkes Cumhuriyetlerimiz Adıgey, Kabardey-Balkar ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyetlerimizin anayasal statülerine ve kazanımlarına her koşulda sahip çıkmayı en temel sorumluluğumuz olarak görüyoruz.

Bu doğrultuda, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasası’na ilişkin 02.06.2026 tarihinde basına yansıyan gelişmeler ilk günden itibaren tarafımızca yakından ve hassasiyetle takip edilmektedir. 

Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alan ve "RF öznesinin yetkilerini aşan hükümler" olarak değerlendirilerek değiştirilmek istenen maddeler temel olarak şu şekildedir:

1. Cumhuriyetin toprak bütünlüğü ve dokunulmazlığının garantileri,

2. Devletin en önemli işlevi olarak devletliğin korunması,

3. KBC Başkanı’nın "devletin başı" sıfatı ile "KBC’nin güvenliğini ve toprak bütünlüğünü sağlama" yetkileri.

Eşit halkların çok uluslu birliği prensibiyle kurulan Rusya Federasyonu’nda, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti'’nın sınırlarını, özerkliğini ve anayasal statüsünü daraltacak veya ortadan kaldıracak her türlü hamle, federatif devlet ilkesinin ruhuna aykırıdır. Kazanılmış hakların geriletilmesi kabul edilemez. Bu adımlar nedeniyle ortaya çıkan ve büyüme potansiyeli taşıyan huzursuzluğun çok etnikli bir federasyon olan Rusya Federasyonu’nun toplumsal barışına da olumsuz yansıyacağı açıktır.  

Sürece dair kurumsal adımlarımız ve duruşumuz şu şekildedir:

Atılan Kurumsal Adımlar ve Mekanizmalar

* Kurumsal Hafıza ve Arşiv Çalışması: Gelişmelerin kamuoyuna yansımasından hemene sonra konu ile ilgili bilgi ve tecrübe sahibi olanlar ile istişareler yapıldı; konunun arkaplanına ilişkin daha detaylı bilgi alınmaya gayret edilmiştir.

* Anavatan ile Doğrudan Temas: Nalçik merkezli Dünya Çerkes Birliği (DÇB) Başkanlığı nezdinde girişimlerde bulunulmuş, diasporanın bu konudaki yüksek hassasiyeti ilk elden iletilmiştir. Konu ayrıca resmi bir yazı ile de DÇB gündemine taşınmıştır.

* Hukuki Analiz ve Karşılaştırmalı İnceleme: Nalçik’te yerleşik anayasa hukuku uzmanı avukatların desteği sağlanmıştır. Bu kapsamda; Tataristan, Başkurdistan, Çeçenistan, Kabardey-Balkar ve Karaçay-Çerkes Cumhuriyetlerinin anayasaları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Gelişmeler ve Mevcut Durum: 1993 yılından bu yana Rusya Federasyonu (RF) anayasal sisteminde birçok değişiklik yaşanmıştır. RF içindeki Tataristan, Başkurdistan ve Çeçenya gibi önde gelen cumhuriyetlerin anayasal kazanımlarının altında kalacak hiçbir geri adıma izin verilmemesi gerektiği yönündeki ortak irade ve talep taraflara iletilmiştir. Şu an konu Kabardey-Balkar Parlamentosu’nda komisyon gündemine alınmış durumdadır. 15.06.2026 Pazartesi günü tatilden dönerek çalışmalarına yeniden başlayan Kabardey-Balkar Parlamentosu’ndaki süreç yakından izlenmektedir.

Ayrıca, 3-6 Temmuz 2026 tarihleri arasında DÇB toplantısı vesilesiyle Nalçik’te bulunacak olan KAFFED Heyeti, konuyu DÇB toplantısında gündeme taşıyacaktır. Ziyaret kapsamında Cumhuriyet yetkilileri ile de görüşmeler yapılması planlanmaktadır.

Dilimiz, kültürümüz ve kimliğimizin korunması ve geliştirilmesi konusunda ana dayanak noktalarımız olarak gördüğümüz Cumhuriyetlerimizin varlığını ve haklarını her düzeyde savunmaya; iletişimimizi en üst seviyede tutmaya kararlılıkla devam edeceğiz.

Kafkas Dernekleri Federasyonu