KAFFED Siyaset Akademisi Üzerine Değerlendirme

Kafkas Dernekleri Federasyonu Gençlik Katılımı Komisyonu tarafından hayata geçirilen ve 102 gencin başvurusu arasından cinsiyet dengesi, siyasi çoğulculuk ile üye dernekler ve üniversite topluluklarındaki aktiflik kriterleri gözetilerek seçilen 40 asil ve 17 yedek katılımcıyla başlayan KAFFED Siyaset Akademisi, 7 Şubat 2026 tarihindeki çevrim içi tanışma toplantısıyla kapsamlı bir sürece adım attı. "Herkes gibi değil Çerkes gibi siyaset" ve "Yüzü Anavatana Dönük KAFFED" ilkeleri etrafında kurgulanan bu program, cumartesi günleri ikişer oturum halinde yürütülen çevrim içi seminerlerle diasporanın siyasal ufkunu genişletmeyi amaçladı. ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Profesör Doktor Özgehan Şenyuva’nın gençlerin siyasal katılımı ve araştırma metodolojileri dersiyle başlayan eğitimler, Profesör Doktor Fethi Açıkel’in karşılaştırmalı siyaset ve milliyetçilik tahlilleriyle sürdü. Ardından milletvekilleri Murat Baybatur ile Serkan Sarı’nın yerel teşkilat deneyimleri, parlamenter süreçler, Türkiye-Rusya ilişkileri ve Ukrayna Savaşı tahlilleri gençlerle buluştu. Profesör Doktor Tarık Şengül’ün yerel yönetimler kuramı, Süleyman Tarık Balyalı’nın belediyecilik pratikleri aktarımıyla pekişirken; Mamreş Serdar Atalar’ın teşkilatlanma ve sandık yönetimi dersleri, Adeje Hülya Atcı Nergis’in dünya düzeninde kültürel değerlerin korunması oturumuyla tamamlandı. İletişim bilimci Profesör Doktor Sevda Alankuş’un kimlik, hegemonya ve Çerkeslerin kamusal alandaki konumu sunumu, Atakum Belediye Başkanı Serhat Türkel’in yerel siyasal iletişim paylaşımlarıyla birleşti. Kepsut Belediye Başkanı İsmail Cankul’un ilke odaklı siyaset anlatımı, CHP Parti Meclisi Üyesi Gülşah Deniz Atalar’ın siyasette kadın temsili ve mesleki uzmanlık tahlilleriyle derinleşti. Program ilerleyen haftalarda Okan Konuralp’in medya etiği, Mustafa Arslan’ın yasama süreçleri, Murat Caymaz’ın temiz siyaset ilkeleri, İhsan Kurnaz’ın yerel yönetim takibi, Profesör Doktor Erol Taymaz ile Guser Sevinç Baykan Özden’in örgütlenme tarihi ve yerel mekanizmalar oturumlarıyla 20 Mayıs tarihindeki seminer kapanışına kadar zengin bir kuramsal birikim sağladı.

Çevrim içi eğitimin yanı sıra akademi, gençleri karar alma mekanizmalarıyla doğrudan buluşturan 4 büyük yüz yüze temasla siyasetin pratik alanına taşıdı. 16 Şubat tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Komisyon Toplantı Salonunda Abdulhamit Gül, Murat Alparslan ve Ahmet Mücahit Arınç ile gerçekleştirilen ilk yüz yüze seminerde meclis işleyişi deneyimlenip rehberli parlamento turu yapıldı. 7 Mart tarihinde CHP Genel Merkezinde Ensar Aytekin ve Gülşah Deniz Atalar ile parti teşkilatlanması incelendi; ardından KAFFED Genel Merkezinde Profesör Doktor Erol Taymaz ile saha çalışması planlanıp Ankara Çerkes Derneği iftarında önceki genel başkanlar Muhittin Ünal, Cihan Candemir, Yaşar Aslankaya ve Yıldız Şekerci ile federasyonun geçmiş siyasi hafızası ele alındı. 18 Nisan’da AK Parti Genel Merkezinde milletvekilleri Zeynep Yıldız ve Orhan Yegin ile siyasette genç ve kadın kimliği, gücü reddedebilme iradesi ve medeni diyalog kültürü tartışılırken, program sonrası saha anketlerinin çerçevesi netleştirildi. 2 Mayıs’ta Saadet Partisi Genel Merkezinde ise Mahmut Arıkan, Sabri Tekir ve Mesut Doğan ile bir araya gelinerek siyasetin problem çözme sanatı olduğu, nefret dilinden kaçınılması ve siyasetı önemsemeyen halkları kendilerini önemsemeyen siyasetçilerin yöneteceği tespiti üzerinde duruldu.

Akademinin en iddialı omurgasını ise Mayıs ve Ağustos ayları arasında Profesör Doktor Erol Taymaz, Profesör Doktor Cahit Aslan, Doçent Doktor Eylem Akdeniz Göker ve Doktor Mehmet Eser’in danışmanlığında 15 gençlik grubunun yürüttüğü saha araştırması oluşturdu. "Çerkesler siyasete nasıl bakıyor? Siyaset Çerkeslere nasıl bakıyor?" sorusuna yanıt aranan bu süreçte Ankara, İstanbul, Balıkesir, Çanakkale, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Kayseri ve Adana olmak üzere 10 ilde toplam 47 derinlemesine mülakat yapıldı. Bu mülakatlar AK Parti ve CHP'den Saadet Partisi, DEM Parti, İYİ Parti, MHP, ÇDP, TİP, DEVA Partisi, Gelecek Partisi, Yeniden Refah Partisi ve Anahtar Parti'ye kadar 12 farklı siyasi partinin temsilcilerini kapsadı. Eş zamanlı olarak Ankara, İstanbul, Sivas, Tokat, Samsun, Sinop, Orhanlı, Adana, Uzunyayla ve Gölbaşı dernekleri ile Çerkes Kültür Evi gibi 14 diaspora kurumunun yöneticileriyle görüşmeler gerçekleştirildi. Denef Demir, Ahmet Yılmaz, Aytaç Pak, Sine Akbay, Öykü Alav, Ecem Ceylan, Batuhan Özdemir, İnci Nazlı Dak, Jan İnci, Esma Nur Beylen ve Selim Ukbe Sezgin gibi 30'u aşkın gencin sahaya inerek tuttuğu bu mülakat notları, diaspora ile siyasal elitler arasındaki ilişkiyi kapsamlı biçimde belgeledi.

Eğitim sürecinin son aşaması ise programı başarıyla sürdüren gençlerin katılımıyla 14 ile 19 Eylül 2026 tarihleri arasında Kabardey-Balkar ve Adıgey Cumhuriyetlerine düzenlenen Anavatan Gezisi oldu. Nalçik’te Dünya Çerkes Birliği Genel Başkanı Sohroko Hauti görüşmesi, Yaşam Ağacı Anıtı, Kazanıko Jabağı anıt mezarı, Mavi Göl ve kültür gecesi etkinlikleriyle tarihsel hafıza tazelenirken; Maykop’ta Adıge Xase Başkanı Tlemeşok Ramazan, Adıgey Milliyetler Komitesi Başkanı Dovlet Dolev ve Rusya Dışişleri Temsilcisi İgor Terziyan temasları, Ulusal Müze ve Tıj İlkay Misafirhanesi buluşmalarıyla anavatan dinamikleri yerinde incelendi. Ancak bütün bu seminerlerin, meclis ve genel merkez ziyaretlerinin, devasa saha mülakatlarının ve anavatan temaslarının ardından akademiye katılan gençlerin KAFFED kurumsal sitesindeki yazılarına bakınca, gençlerde siyasete dair olgunlaşma göremediğimi açıkça belirtmek durumundayım. Örneğin katılımcılardan Haçemiz Selim Ukbe Sezgin’in anavatan dönüşü yayımlanan "Üçüncü Geliş: Romantizmden Sorumluluğa" yazısında romantizmi aşma çağrısı yapılsa da metin duygusal ve lirik bir atmosferden kurtulamamıştır. Benzer biçimde Tsipine Aslı Sena Zabun’un "Dönmek Nasıl Bir Şey?" başlıklı yazısında Ahmet Telli’nin Son Ubıh şiiri ve geleneksel ağıtlar üzerinden yürütülen "İnsan hiç ayrılmadığı bir yere nasıl döner?" sorgulaması edebi açıdan dokunaklı olsa da, siyasete dair yapısal veya stratejik bir analiz içermemektedir. Kurumsal sitedeki diğer yazılara da yansıyan bu durum; sivil toplum gücü, parlamenter lobi, hak talepleri ve kamusal karar mekanizmalarını etkileme araçları üzerine rasyonel bir siyaset dili kurulamadığını, gençlerin geleneksel dernek edebiyatının romantik aidiyet sınırlarında kaldığını ve siyasete dair olgunlaşmanın henüz metinlere yansımadığını göstermektedir.

Ortaya çıkan bu genel tabloyu başından sonuna kadar soğukkanlılıkla değerlendirdiğimizde; KAFFED Siyaset Akademisi hakkında düşünmek için çok uygun bir zaman olduğunu, ancak fikir sahibi olmak için henüz erken olduğunu ve sabırla Saha Çalışması Mülakat ve Araştırma Notları KAFFED Akademi Raporunu beklediğimi belirtmek isterim. Zira sosyal medyada kimi çevrelerin iddia ettiği gibi akademiyi sadece fotoğraf karelerinden ibaret görmek ne kadar haksız bir indirgemecilik ise, 40 gencin birer siyasal aktöre dönüştüğünü varsaymak da o denli erkenci bir yanılgı olacaktır. İktidardan muhalefete uzanan geniş parti yelpazesi, Anadolu’nun kılcal damarlarındaki dernek temasları ve anavatanla kurulan köprü muazzam bir kurumsal çabanın ürünüdür; ancak bu çabanın sahici bir siyasal akla evrilip evrilmediği henüz belirsizdir. Bu nedenle gençlerin yazılarındaki hamlığa bakarak erkenden umutsuzluğa kapılmak ne kadar yanlışsa, salt organizasyonun büyüklüğüne aldanarak kesin kanaat bildirmek de o kadar yanıltıcıdır. Gerçek tablo, 15 grubun 10 şehirde 12 siyasi parti ve 14 dernekle yaptığı 47 mülakatın ham verilerinde gizlidir. İşte bu sebeple, peşin hükümler vermek yerine, Profesör Doktor Erol Taymaz ve akademik danışma kurulunun hazırlamakta olduğu Saha Çalışması Mülakat ve Araştırma Notları KAFFED Akademi Raporunu sabırla beklemek en doğru yaklaşım olacaktır; çünkü akademinin diasporada kalıcı bir siyasal bilinç mi yarattığı yoksa hoş bir tecrübe olarak mı kaldığı ancak o raporun somut verileri ışığında anlaşılabilecektir.